وبلاگ رسمی اکبر گلپایگانی

اولین اواز استاد گلپا در منزل مرتضی خان محجوبی

golpa — Thu, 22 Oct 2009 08:22:18 GMT

دانلود اولین اواز استاد گلپا در منزل مرتضی خان محجوبی

مقدمه:

امروز بنا به فرمایش استاد اکبر گلپایگانی اولین اواز خصوصی ایشان با نام مستانه را که حول و حوش سال ۱۳۲۹ اجرا گردیده است را تقدیم علاقمندان به هنر می کنیم.این اواز اولین اجرای ضبط شده استاد گلپا می باشد.وقتی با استاد درباره این اواز صحبت می کردم ایشان فرمودند که این اواز را زمانی که ۱۶ یا ۱۷ سال بیشتر نداشته اند در منزل مرتضی خان محجوبی اجرا کرده اند.نکته جالب توجه اینکه استاد زمانی که این اواز را اجرا کرده اند هنوز مشغول یادگیری اواز نزد نور علی خان برومند بوده اند.به علت رفت و امد بزرگان هنر با نورعلی خان برومند بود که پای گلپای جوان هم به مجالس بزرگان و اساتید باز شد و هرگاه هنرمندان دور هم جمع می شدند گلپا هم در این جمع حضور یافته و علاوه بر کسب تجربه و یادگیری اواز، برنامه ای را هم با همکاری نوازندگان بزرگ موسیقی ایران اجرا می کردند.

این برنامه هم یکی از همان برنامه های خصوصی است که استاد گلپا در ان به هنرنمایی پرداخته اند.به علت کمبود امکانات صوتی در ان زمان بسیاری از ان برنامه ها ضبط نشد و برخی هم به صورت نوار ریل ضبط شده که بسیار کمیاب هستند و دست همه کس نیست.این برنامه هم توسط ریل ضبط گردیده است و به یادگار مانده است.

اجرای چنین اواز زیبا و بی نظیری از استاد گلپا در چنین سن و سالی(۱۶ یا ۱۷سالگی)ان هم در حضور اساتید بزرگی همچون:مرتضی خان محجوبی،علی تجویدی،حسین تهرانی،قمرالملوک وزیری،سعادتمند قمی و...واقعا جای تحسین و تمجید دارد.این اواز سالها قبل از ورود استاد به رادیو ضبط اجرا گردیده است و مهارت و استادی ایشان در اجرای گوشه ها در این سن و سال هم کاملا مشهود است.

به علت دعاهای شما عزیزان زمانی که استاد یک عمل جراحی سخت قلب را گذرانده بودند استاد گلپایگانی تصمیم گرفتند که این اواز را هدیه کنند به تمامی علاقمندان موسیقی اصیل ایرانی.امیدواریم با شنیدن این اواز بسیار کمیاب و شنیدنی گوشه ای از محبتهای شما دوستان گرامی و مهربان جبران شود.

ابتدا توجه شما را جلب می کنم به تحلیل این اواز که توسط دوست و همکار فرهیخته و هنرمندم سرکار خانم ازاده حسینی انجام گردیده است:

تحلیل آواز خصوصی استاد گلپا

با همکاری استادان:

مرتضی خان محجوبی (پیانو)

علی تجویدی (ویلون)

حسین تهرانی (تنبک)

قمرالملوک وزیری و حسین تهرانی(ضربی خوانی)

سعادتمند قمی(اواز دوم برنامه)

میر نقی موسوی(مجری برنامه)

در آواز زیبای ابوعطا از متعلقات دستگاه شور می توان رگه هايي از اندوه و حزن يافت. اين آواز بيش از همه نزديك به فرهنگ عاميانه و کوچه باغی یا محله اي است. گاهي آوازهايي در ابوعطا خوانده شده اند كه براي زبان حال مردم كوچه و بازار ملموس تر بوده است. اما در عين اندوهناكي، گوشه هاي مفرح و نشاط آوري نيز در اين آواز وجود دارند، مانند گوشه سيَخي که در حالت ضربي بخصوص داراي هيجاني است كه شنونده را سخت تحت تاثير قرار مي دهد و در نتيجه به قول شادروان استاد جواد معروفي در شنونده اميدواري و شور ایجاد مي كند. ابوعطا يكي از نغمه هاي دستگاه شور مي باشد كه گام یکسانی با این دستگاه دارد و تنها اختلاف آن با خود دستگاه در توقف مكرر روي درجه چهارم (نت شاهد) و درجه دوم (نت ايست) است. بنابراين نت شاهد و محسوس آن در درجه ي دوم دستگاه شور قرار دارد. درجه دوم دستگاه شور داراي ربع پرده است و در نتيجه آواز ابوعطا در بعضي مواقع از درآمد به دستگاه زیبای نوا نزديك مي شود (البته مشابهت دستگاه نوا با نغمه افشاری بیشتر می باشد). آوازی كه با اجراي استاد گلپا مورد تحلیل قرار می گیرد، آوازی زیبا و درخشان از این استاد برجسته آواز به شمار می رود. در اين آواز استاد گلپا همانند اغلب اجراهای ابوعطا از گوشه ي معروف حجاز در بيشتر بخش ها و تحريرهايشان استفاده مي كنند. گوشه حجاز ابوعطا قرابت و نزديكي شگفت انگيزي با گوشه های آواز و نغمه ي دشتي دارد. اين نزديكي با گوشه هاي بسيار زيباي غزال و نهفت دستگاه بسيار شنيدني نوا هم آشكار مي شود گوشه ي چهارباغ اين آواز هم جالب است: انگار خواننده دارد شنونده را پند و اندرز مي دهد! اجراي بخش انتهایی این برنامه خصوصی به حالت ضربي نشاط دستگاه های همايون و ماهور را در شنونده به وجود می آورد. در هر صورت، گوشه ی حجاز از مقام های تابع یا فرعی اين آواز به شمار می رود که وابستگی ریشه ی آن به سرزمین حجاز عربستان می باشد. با توجه به حزن و اندوهی که در آوازهای عربی مخصوصا در سده های گذشته وجود داشته، می شود حدس زد که این گوشه می توانسته گوشه ای غمگین باشند. البته در گذشته گوشه حجاز یا نهفت اهمیتی بسیار بیشتر از امروز داشت و نیازی به فرود آمدن در مقامی دیگر نداشته است. استاد گلپا در این برنامه چنان با تبحر و جذاب گوشه ی حجاز را اجرا می نمایند که نه تنها غم و اندوهی در آن متصور نیست، بلکه شنونده شادمان بر سر جای خود میخکوب می شود.

گوشه هاي مهم آواز ابوعطا عبارتند از: ابوعطا، امیری، گنج سوخته، ده ناصری، میگلی، بهجت افزا، مجلسی، لیلی و مجنون، هزار دستان، زیرکش، حجاز، حیاتی، جغتایی، رهاوندی، شیرین بیان، کرد بیات، گل ملیح، کوچه باغی، محیر ، امیر، خانی، حجاز مصری، کشته و مرده، چهارباغ یا چهارپاره، یتیمک، رامکلی (1)، رامکلی (2)، گبری (1)، گبری (2)، حسن موسی، پهلوی، عشاق، شهر آشوب، مهرگانی، نغمه باربد، شهناز، سلمک، و مثنوی ابوعطا.

تحلیل برنامه:

مقدمه ابوعطا و چهارمضراب شنیدنی با پنجه های معجزه گر استادان محجوبی، تجویدی، و تهرانی (ریتم 8/6)

تحریر درآمد

شعر:

از عقل و ادب هیچ نگویید که امروز

جز حالت شوریده و مستانه ندانیم

درآمد و جمله اول ابوعطا

تحریر درآمد

اشاره به گوشه اوج حجاز

شعر:

گفتند در این خانه یکی دام نهاد است

در دام چنانیم که ما دانه ندانیم

درآمد و جمله دوم

تحریر

همنوازی استثنایی پیانو و تنبک

شعر:

امروز مها خویش ز بیگانه ندانیم

مستیم بدان سان که ره خانه ندانیم

گوشه حجاز

تحریر استثنایی حجاز

شعر:

باده ده و کم پرس که چندان قدحت نیست

کز یاد تو ما باده و پیمانه ندانیم

گوشه حجاز

تحریر دوباره بلبلی حجاز

اشاره به تحریر حاجی حسنی، رامکلی و فرود

ضربی خوانی، در ریتم 8/6(توسط اساتید:حسین تهرانی و قمرالملوک وزیری)، اجرای آواز فوق العاده شنیدنی و بی نظیر در قسمت دوم برنامه (از استاد سعادتمند قمی) که از پرده بالا آغاز می شود و پایان برنامه.

دانلود اواز:

اولین اواز استاد گلپا در منزل مرتضی خان محجوبی

موفق باشید...

مقاله-بزم کمیاب از استاد گلپا در مدح حضرت علی

golpa — Sun, 13 Sep 2009 08:04:18 GMT

پیام تسلیت استاد اکبر گلپایگانی به مناسبت درگذشت استاد مشکاتیان

"درگذشت هنرمند خلاق و اهنگساز برجسته موسیقی ایرانی پرویز مشکاتیان را خدمت خانواده محترم ایشان و همچنین ملت هنردوست ایران تسلیت عرض می نمایم.

اکبر گلپایگانی

ما هم درگذشت هنرمند ارزنده موسیقی ایرانی زنده یاد استاد مشکاتیان را خدمت تمامی هنردوستان تسلیت عرض می کنیم.روحش شاد و یادش گرامی باد....

با عرض سلام خدمت دوستان و خوانندگان وبلاگ رسمی استاد اکبر گلپایگانی

بعد از مدتها دوری از از شما دوستان گرامی با مطالبی دیگر در خدمت شما مهربان یاران هستیم.مدتها به علت گرفتاری که داشتم نتوانستم در خدمت شما عزیزان باشم و در این مدت هم شایعات بسیار زیادی برای اینجانب درست کردند و عده ای از عزیزان حتی برای بنده مراسم ختم و عزاداری هم گرفتند!

بنده ناراحتی ازاین دوستان ندارم و در این مدت به حد کافی مشکلات و گرفتاری داشته ام که به این شایعات از پیش طراحی شده فکر نکنم.در این مدت با اینکه خیلی از دوستان بنده را فراموش کرده و یادی از من نکردند،دوستان عزیزی هم بودند که مرا مورد لطف و محبت خویش قرار داده و در حل مشکلاتم بسیار مرا یاری نمودند و دلداری دادند.دوستان عزیزی چون سید احسان غفوریان،سرکار خانم ازاده حسینی،ارش خادم،علیرضا مهیجی،فرزاد خرمشی و ... که من از همه این دوستان عزیز که نگران حال من بوده و از طرق مختلف مرا کمک کردند بسیار سپاسگذارم.واقعا باید دوستان واقعی را در لحظات سخت شناخت و من خاک پای این عزیزان هستم.

حرفهای بسیاری در دل دارم که اگر عمری باقی بماند در اینده ای نزدیک انها را بازگو خواهم کرد.البته به علت برخی مسائل کمتر در خدمت شما یاران گرامی خواهم بود ولی همکاران عزیزم در خدمت شما دوستان خواهند بود.در این مدت مشکل بیماری قلبی استاد گلپایگانی هم پیش امد که الحمدالله ختم به خیر شد و ایشان سلامتی کامل خود را به دست اورده اند.دوستان و هنرمندان بسیار زیادی هم در این مدت جویای احوال استاد اواز ایران بودند که بنده از تک تک این عزیزان تشکر می کنم و امیدوارم همیشه سالم و سلامت باشند.از هنرمندان موسیقی پاپ دوست عزیز و هنرمندم سامان(خواننده خوش صدای موسیقی پاپ مقیم خارج از کشور) هم بسیار جویای احوال استاد بودند که من از ایشان نیزبسیار سپاسگذارم.

برای همه شما عزیزان ارزوی سلامتی و موفقیت دارم.

دوست و برادر کوچک شما”فرهاد رحیمی”

در ادامه مقاله ای از دوست عزیز و فرهیخته ام اقای محمدرضا ممتاز واحد را تقدیم شما می کنم:

با عرض سلام خدمت خوانندگان عزیز

وبلاگ رسمی استاد اکبر گلپایگانی

با دوست عزیز و یارو یاور دیرینم جناب فرهاد خان رحیمی بر ان شدیم که به امید خدا هرازگاهی مطالبی را اماده و تقدیم شما فرهیختگان نماییم.

این بار نیز یکی یکی از مقاله های اینجانب که به مناسبت اخذ نشان پیکاسو توسط استاد گلپا(مارس ۲۰۰۷) در روزنامه وزین اعتماد ملی مورخ ۲۲/۱/۸۶ به چاپ رسید را تقدیم حضورتان می کنیم.لازم به ذکر است که استاد عزیزمان در حدود یک سال بعد(یعنی سال ۲۰۰۸) موفق به اخذ نشان انسان دوستی نیز شدند ولی این مقاله مربوط به یک سال قبل از این رویداد ملی است.

امید است که مقبول نظر افتد.

با احترام محمد رضا ممتاز واحد

افتخاری دیگر

افرینش اسمانها و زمین،همراه با موسیقی خلقت اغاز شده و ادامه یافته است.با خلقت انسان،این اشرف مخلوقات الهی با بهره گیری از موسیقی طبیعت و تقلید ان نخستین پایه های موسیقی را بنا نهاد و در این میان اواز قدم اول بود.اواز اکمل الآلات الموسیقی و در عین حال سخت ترین انهاست زیرا که حلق و حنجره ادمی جاندار است و مهار کردنش بسیار سخت و مشکل و پس از پی بردن تحقیقی و تدریجی بشر نخستین به ساز و الآت ضربی ،بادی و بعدها کششی،ساز و اواز همراه شد.ولی با مطالعه در سیر تکوینی موسیقی بشری در اعصار مختلف در می یابیم که اواز تاثیر بسزایی در روح و روان ادمی داشته است.

در دوران قاجار به سبب اهمیت و علاقه پادشاهان این سلسله به موسیقی،پس از رکودی طولانی مدت،اوازه خوانان و خوانندگانی صداها و سبک های مختلف امدند،ولی در این میان چند هنرمند همیشه مستثنی بوده اند.یکی از این مشاهیر موسیقی اوازی ایران "استاد اکبر گلپایگانی" است.خدمات و افتخار افرینی های او به حدی است که صدها رساله و کتاب می طلبد و در این مجمل نمی گنجد.

"دهه سی"به قول قریب به اتفاق موسیقیدانان پیشکسوت از بحرانی ترین دوره های موسیقی اصیل ایرانی بوده و حتی به مراتب بحرانی تر از دوران کنونی.نخستین بارقه های موسیقی جاز بعد از جنگ جهانی دوم توسط حمید قنبری و جمشید شیبانی و پس از ان توسط هنرمندانی چون ویگن،منوچهر و روانبخش به اوج خود رسید و از ان طرف موسیقی عربی و هنرمندان ان که تاثیر و نفوذ بسیاری در مردم ان زمان داشتند نظیر شفیعی،قاسم جبلی و بهرام سیر و همچنین خوانندگان تصنیف خوان مرد و زن که در قالب موسیقی ایرانی ترانه خوانی می کردند چنان جو و فضایی را ساخته بودند که به "اواز ایرانی"اقبالی نشان داده نمی شد و گوش مردم در پی شنیدن ان نبود.گرچه در ان دوران اوازه خوانان بزرگی چون ادیب،تاج،بنان،فاخته ای،دردشتی و عبدالعلی وزیری حضوری سنگین داشتند ولی گوش اجتماع در پی یک صدا و سبک نوین بود.در این میان جوانی کارازموده که سالیان سال از محاضر بزرگان موسیقی ایران نظیر"سید حسین طاهرزاده" ،"نورعلی خان برومند"،"اسماعیل قهرمانی"،"ادیب خوانساری"،"ابولحسن صبا"،"حاج اقا محمد ایرانی مجرد" بهره گرفته بود،در "موسیقی ایرانی" و در "اواز" چنان انقلابی به پا کرد که تا چند دهه پس از ان اثار و شواهدش کاملاً باقی است.جوانی که سنش به بیست و شش نمی رسید ولی با سعی و تلاش و کوشسش و ممارست و مهمتر از این ها با ابتکار و خلاقیت خود سبکی را ارائه داد که سبب اشتی دوباره مردم با اواز ایرانی شد.اری او اواز ایرانی را دوباره احیا کرد و با همکاری در برنامه گلها،برنامه هایی اجرا نمود که تا ابد بر تارک موسیقی ایران خواهد درخشید.هنرمندی که تنها به داشتن صدای خوب و حنجره توانا و ردیف دانی و ردیف خوانی اکتفا نکرد که اگر ملاک این ها را قرار می داد که دیگر"گلپا" نمی شد.شعر شناسی و تطبیق و تلفیق درست شعر و موسیقی و بیان صحیح و فصیح شعر،به کار بردن ادوات تحریری متنوع و مختلف،استفاده از تمام ابعاد صدا(در اصطلاح بازی با صدا)،مردم شناسی،روانشناسی و جامعه شناسی مردم و جامعه زمان خویش و همچنین ابتکار و خلاقیت و نواوری که سرلوحه تمام اثارش است.ایشان یکی از چهار خواننده گلهای جاویدان(بنان،فاخته ای،گلپایگانی و شهیدی) شناخته شده و محال است که اگر از اواز و برنامه گلها صحبتی شود و نامی از گلپا به میان نیاید و بدون تردید این امر نشات گرفته از نفوذ صدا و سبک نوینش در بطن این مرزو بوم و در موسیقی اوازی و توده مردم است.

پس از انقلاب و تغییراتی که در سیر موسیقی ایران پدید امد،خیلی از بزرگان موسیقی خواسته و ناخواسته دست از فعالیت کشیده و کنج انزوا اختیار کردند و گلپا نیز چنین شد،البته از نوع ناخواسته اش؟!در این دوران هم یک لحظه ارام ننشسته و از هر طرق در جهت حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی خاصه اواز همت گمارد.سالیان سال بر روی دستگاه راست پنجگاه مطالعه و تحقیق کرده و به شیوه خود که سبک کاملاً نو و بدیعی است به مرکب خوانی یا به اصطلاح گدار می پردازد و به راحتی از هر دستگاه وارد دستگاه یا مایه اوازی دیگر می شود.به طوری که راست پنجگاه روایت شده او توسط مجامع بزرگ هنری جهان پزیرفته شده و در ان جا تدریس می شود و خود استاد سالها در یونسکو به عنوان سفیر موسیقی ایران به تدریس این شیوه پرداخته و هنرجویان خود را ابتدا با اموختن راست پنجگاه و نوا به شکلی جلو می برد که هنرجو در این حین خود به خود تمامی الحان و ردیف های دستگاهی را اموخته و به انان مسلط می شود که در نوع خود شیوه ای بدیع و کاملاً جدید است.خاطر نشان می سازد که ردیف راست پنجگاه روایت شده ایشان به عنوان ردیف مرجع در مقطع فوق لیسانس دانگشاه هنر شناخته شده است.(این ردیف با نوای دل انگیز سنتور میلاد کیایی همراه است)ایشان به غیر از تدریس در یونسکو در سایر محافل و دانشگاههای معتبر موسیقی جهان سابقه تدریس،سخنرانی و اجرای برنامه داشته است.گلپا از پیشگامان معرفی موسیقی ایران در محافل معتبر جهانی است و در سال 1963 همراه با علی اصغر بهاری و نورعلی خان برومند در سازمان یونسکو به اجرای برنامه پرداخت که تا قبل از ان بی سابقه بوده است.همچنین در همان سال همراه با فرهنگ شریف و تونی به مدت هجده جلسه به تدریس اواز و موسیقی ایرانی در دانشگاه U C L A پرداخت.استاد گلپایگانی اولین و تنها خواننده ایرانی است که در سال 1995 موفق به دریافت "دکترای اواز از دانشگاه کلمبیای امریکا" شد و همچنین در سال 2002 مفتخر به دریافت "دکترای اقتصاد و هنر از یونسکو" گشت و بسیارند از این نشانها و درجه های لیاقت از "دکترا و شیر طلائی بوداپست" گرفته تا اخذ"دکترای افتخاری از دانشگاه تهران و دانشگاه شیراز"!

و در روزهای اخر اسفند 85(مارس 2007)هم افتخاری دیگر برای ایران و فرهنگ و هنرش.اخذ نشان پیکاسو در مجلس سنا از دست ژاک شیراک رئیس جمهور وقت فرانسه.نشانی که هر چهار سال یکبار به هنرمندی که کار اصیل و فرهنگی می کند واگذار می شود و ارزش ان مانند جایزه اسکار در سینماست.

اری این خدمات و افتخارات بر کسی پوشیده نیست حال اگر توسط جراید و رسانه ها عنوان شود یا نشود.با پیشرفت تکنولوژی و عصر ارتباطات از ماهواره ها گرفته تا اینترنت،انسان امروزی از اخبار و اتفاق های مهم روز غافل نمی شود.هنرمندی که عمر شریفش را در جهت حفظ و اشاعه موسیقی اصیل ایرانی طی کرد و هنوز نیز در سنین بیش از هفتاد سال دست بردار نیست و از هیچ تلاش و کوششی دریغ نمی کند.استادی که صدایش از مرزهای این کشور فراتر رفته و یک هنرمند فرا ملّی است و اروپائیان و سایر ملل با صدا و سبک او اشنایند.خدمات او در موسیقی ایران به حدّی است که یکی از استادان فن نقل می کرد که ما اگر تا اخر عمر خویش هم بکوشیم نمی توانیم ذره ای از خدمات انکار ناپذیر استاد اکبر گلپایگانی را به جا اوریم و به راستی او حقی عظیم بر گردن فرهنگ و هنر ایران دارد.

گلپا عاشق ایران است و به ایران و ایرانی عشق می ورزد.در دهم اسفند ماه 1385 وقتی پس از سالها یکی از اوازهای او در برنامه نیستان رادیو فرهنگ پخش شد چنان شور و شوقی مردم را فرا گرفت که قلم از وصفش عاجز است.در ان برنامه دو ساعته بیش از پنجاه تماس تلفنی پخش شد و مردم هر یک با شکلی از بغض و اشک و اه گرفته تا پرخاش و دعوا نسبت بی انصافان روزگار عکس العمل خویش را نشان دادند و این خود گواه مقام گلپا در نزد هموطنانش است و بر هیچکس پوشیده نیست.هنرمندی که با داشتن امکانات فراوان هیچگاه جلای وطن نکرد و به عشق مملکت و فرهنگ و هنر غنی و مردم شریفش سوخت و ساخت و در مقابل وطن فروشان با افتخار سربلند کرد و بانگ سر داد:

به خدا قطع کند خصم اگر سر زتنم به جهانی ندهم ذره خاک وطنم

استاد اکبر گلپایگانی و هنرمندانی چون او ارزش و منزلتی بس بالاتر از این مقاله و امثال این مقاله ها دارند و وجود دردانه انان چنان گنجینه ای ذیقیمت در موسیقی امروز ماست."گرامی اش بداریم،هنوز نفس می کشد."

این مقاله به تاریخ 22/1/86 در روزنامه اعتماد ملی به چاپ رسید.

نگارش:محمد رضا ممتاز واحد

بزم خصوصی از استاد گلپایگانی در مدح حضرت علی

برای امروز یکی از اجراهای خصوصی و کمیاب استاد گلپایگانی را که همراه با عود امیر پازوکی و در مدح حضرت علی اجرا گردیده است را برای دانلود در وبلاگ قرار می دهم و مطمئن هستم که مورد توجه عموم هنر دوستان قرار خواهد کرد.این اجرا یکی از احساسی ترین و استثنایی ترین اجراهای استاد گلپا می باشد.

لینک ۱:

استاد گلپا-بزم در مدح حضرت علی

لینک ۲:

استاد گلپا-بزم در مدح حضرت علی

موفق باشید...

استاد گلپایگانی تحت عمل جراحی قلب قرار گرفتند

golpa — Sat, 25 Jul 2009 14:36:18 GMT

استاد اکبر گلپایگانی طی چند روز گذشته در بیمارستان "پارس" تهران تحت عمل جراحی قلب قرار گرفتند و به لطف خداوند عمل ایشان به خوبی و موفقیت انجام گرفت.

طبق صحبت هایی که امروز (3-5-1388) با دوست خوبم آقای فرهاد رحیمی (سردبیر سایت استاد گلپا) داشتم استاد در صحت و سلامت کامل بوده و در حال طی کردن دوران نقاهت هستند. فرهاد رحیمی از نخستین روزهای عارضه قلبی استاد همراه خانواده ایشان بوده و گفت: «امروز با مساعد پرسنل بیمارستان و با درخواست شخص استاد، با ایشان از نزدیک ملاقات کردم و حال جسمی و روحی ایشان "بسیار" خوب می‌باشد.»

همچنین استاد و خانواده ایشان، از جناب آقای دکتر جاویدی (متخصص جراح)، آقای حیدری، خانم اکبری و کلیه پرسنل زحمتکش بیمارستان پارس بخاطر زحمات شبانه روزی‌شان تشکر ویژه ای داشتند.

بنابر درخواست پزشک جراح و خانواده استاد و به جهت تسریع در سلامت ایشان، ملاقات عمومی با ایشان اکیداً ممنوع می باشد.

از دوستانی که علاقمند به استاد بوده و خواهان بهبودی کامل و سریع ایشان هستند، تقاضا می شود از حضور در بیمارستان اکیداً خودداری کرده و جهت اطلاع از وضعیت ایشان با ایشان (فرهاد رحیمی) تماس حاصل نمایند. (09358835481)

دوستان و علاقمندان می‌توانند آخرین اخبار صحیح در مورد استاد را از طریق همین وبلاگ و سایت رسمی ایشان دنبال نمایند.

با سپاس - علیرضا سیاوش (مدیریت سایت استاد اکبر گلپایگانی)

.................................................................................................................................

وضعیت جسمی و روحی استاد گلپایگانی از زبان فرهاد رحیمی(۸ مرداد):

طبق اخرین صحبتهایی که با فرهاد رحیمی سردبیر سایت استاد گلپایگانی داشتم ایشان وضعیت جسمی و روحی استاد را خوب توصیف کرد و گفت:

حال عمومی استاد گلپایگانی به شکر خدا خوب است و ایشان از سی سی یو به بخش منتقل شده اند و به زودی از بیمارستان مرخص خواهند شد و در منزل دوران نقاهت را سپری خواهند کرد..روزهای سختی بود هم برای استاد و خانواده محترمشان و هم برای ما که استاد همه زندگی ماست و خدا را هزار مرتبه شکر می کنم که بار دیگر استاد بی همتای اواز ایران به اغوش خانواده بازگشتند و امیدوارم که دیگر هیچ موقع استاد را در بیمارستان نبینیم.

فرهاد رحیمی در ادامه صحبتهایش بار دیگر از دکتر جاویدی جراح استاد و سایر پرسنل بیمارستان تشکر کرد و گفت:واقعا دکتر جاویدی و سایر پرسنل و پرستاران بیمارستان پارس برای استاد گلپایگانی سنگ تمام گذاشتند و باید از زحمات شبانه روزی این عزیزان تشکر و قدردانی کرد.استاد گلپایگانی هم از همه مردم عزیزمان که نگران سلامتی استاد بودند و برای سلامتیشان دعا کردند بسیار تشکر و قدردانی کردند.

تا خبرهای بعدی خدانگهدار...

علیرضا.

......................................................................................................................................

استاد گلپایگانی از بیمارستان مرخص شدند

طبق اخرین صحبتهایی که با فرهاد رحیمی داشتم به شکر خدا استاد اکبر گلپایگانی از بیمارستان مرخص شده و در منزل مشغول استراحت می باشند.امیدواریم که استاد اواز ایران هر چه زودتر سلامتی کاملشان را بدست اورند.

golpa — Fri, 01 May 2009 16:57:18 GMT

استاد گلپا با بزرگان فوتبال انگلیس و منچستریونایتد

عکسی را که مشاهده میکنید جدیدترین عکس از استاد گلپاست که در لندن گرفته شده است.در این عکس استاد گلپا را به همراه تنی چند از بزرگان فوتبال انگلیس یعنی:پل اسکولز-ریو فردیناند و گری نویل میبینید.خانم گلرخ گرایلی(همسر محترم استاد گلپا) و استاد هوشنگ ظریف و اقای جمشید رضائی(از شاگردان استاد گلپایگانی) هم در عکس حضور دارند.لازم به ذکر است که اقای رضایی قبلا از سوابق هنری استاد گلپا برای این بزرگان فوتبال گفته و چند اواز از استاد را نیز به انها اهدا کرده است و انها بعد از شنیدن بسیار اظهار علاقه مندی کرده اند.

با تشکر از اقای جمشید رضائی به خاطر فرستادن عکس ها...

روزنامه اعتماد ملی:گلپا در کنار منچستری ها

عکس استاد با بازیکنان منچستر را چند روز ژیش به دوست عزیز و خبرنگارم ارش نصیری فرستادم و ایشان نیز محبت کرده و عکس را با مطلب قشنگی که خودشان کار کردند در روزنامه پنجشنبه اعتماد ملی به چاپ رساندند.مطلب روزنامه را در لینک زیر می توانید بخوانید:

روزنامه اعتماد ملی:گلپا در کنار منچستری ها

نود و دومین شماره هفته نامه پرشین با مطلبی از استاد گلپا منتشر شد

هفته نامه پرشین با مطالبی درباره بزرگداشت گلهای جاویدان همچنین گزارش کنسرت استاد گلپا در لندن منتشر شد.

برای خواندن مطالب جالب هفته نامه روی لینک ز یر کلیک نمایید:

هفته نامه پرشین

به مناسبت کنسرت در لندن

اکبر گلپايگاني، سبک ويژه‌اي در آواز به وجود آورد و عرضه کرد که پيش از او هرگز سابقه نداشته و حتي ‏تاکنون نيز گرچه برخي از خوانندگان کوشيده‌اند سبک او را اجرا کنند، امّا کمتر موفقيتي نصيبشان شده است. ‏سبک گلپا سبکي سهل و ممتنع است که اجراي آن براي هرکسي مقدور نيست. او لحن ويژه‌اي را وارد آواز ‏ايراني کرد، لحني پرسوز که از اعماق جان بر مي‌خيزد و بر جان‌ها و دل‌ها زخمه مي‌زند. لحني که در عين ‏حال که پرسوز است، نشاطي عارفانه در دل بر مي‌انگيزد...‏

به مناسبت برپايي کنسرت در لندن ‏
‎‎گلپا، چهرۀ درخشان موسيقي ايران‎‎

عصر يکشنبه 6 ارديبهشت - 26 آوريل- کنسرت اکبر گلپا خواننده نامدار و صاحب سبک ايران به همراهي ‏هوشنگ ظريف، نوازنده برجسته تار همراه با هنرمندان ديگر در لندن برپا خواهد شد. ‏

اين برنامه يکي از سلسله‌ برنامه‌هايي است که بنياد فرهنگي و هنري توس برگذار مي‌کند.‏
بنياد توس که مؤسس و مدير آن خانم جميله خرازي است تا کنون برنامه‌هاي ويژه‌اي در زمينه معرفي فرهنگ ‏و ادب ايران زمين در لندن به اجرا گذاشته که با استقبال گسترده ايرانيان مقيم بريتانيا روبرو شده است. بنياد ‏توس اين بار برنامه‌اي را با حضور اکبر گلپا و هوشنگ ظريف همراه با شمار ديگري از هنرمندان به اجرا ‏مي‌گذارد.‏

اکبر گلپايگاني «گلپا» مشهورتر و معروف‌تر از آن است که نياز به معرفي داشته باشد. اين استاد مسلم آواز ‏ايراني که سبکي تازه را در آواز ايجاد کرد، نزديک به پنج دهه در عرصه موسيقي فعاليت داشته و دست کم ‏سه نسل از ايرانيان با آوازها و ترانه‌هاي او زندگي کرده‌اند، عشق را شناخته‌اند، خاطرات تلخ و شيرين ‏زندگي را با آوازهاي او در لوح جان نقش زده‌اند، و همچنان نه تنها سالخوردگان که جوانان نسل امروز نيز با ‏آوازها و ترانه‌هاي دلنشين گلپا، لحظه‌هاي ملکوتي را در دفتر زندگي ثبت مي‌کنند.‏

گلپا که در خانواده‌اي هنرپرور به دنيا آمده بود در نوجواني اصول اوليه آواز را نزد پدرش که با دستگاههاي ‏موسيقي ايران آشنا بود آموخت. وي صدايي بسيار لطيف و دلشنين داشت که در عين حال از وسعتي شگرف ‏برخوردار بود. او پس از آموزش‌هاي اوليه نزد پدر، محضر استاد مسلم آواز نورعلي خان برومند را درک ‏کرد و رديف‌هاي آوازي را فراگرفت و در سنين جواني، از نظر آواز به پختگي رسيد. از اساتيدي که بعد از ‏آن در کار گلپا اثر گذاشت و خود نيز بر آن تاکيد مي‌کند، زنده ياد اديب خوانساري است که به نوبه خود سبکي ‏ويژه در خوانندگي داشت. بسياري از اهل موسيقي بر اين عقيده‌اند که سبک گلپا در کار خوانندگي همان سبک ‏اديب خوانساري است. بي‌ترديد شيوه اديب خوانساري در شکل‌گيري سبک آواز گلپا بي‌تأثير نبوده است، ولي ‏در حقيقت اکبر گلپايگاني، سبک ويژه‌اي در آواز به وجود آورد و عرضه کرد که پيش از او هرگز سابقه ‏نداشته و حتي تاکنون نيز گرچه برخي از خوانندگان کوشيده‌اند سبک او را اجرا کنند، امّا کمتر موفقيتي ‏نصيبشان شده است. سبک گلپا سبکي سهل و ممتنع است که اجراي آن براي هرکسي مقدور نيست. او لحن ‏ويژه‌اي را وارد آواز ايراني کرد، لحني پرسوز که از اعماق جان بر مي‌خيزد و بر جان‌ها و دل‌ها زخمه ‏مي‌زند. لحني که در عين حال که پرسوز است، نشاطي عارفانه در دل بر مي‌انگيزد. مانند خود عشق است. ‏‏«نشاط‌انگيز و ماتم زايي اي عشق ـ عجب رسوا کن و رسوايي اي عشق». علاوه بر اين لحن ويژه، لطافت و ‏قدرتي مانند صداي گلپا، و تسلطي کامل بر گوشه‌ها و رديف‌ها لازم است تا کسي بتواند اين سبک را به ‏درستي اجرا کند.‏

امّا گذشته از اين، يک برجستگي ويژه اکبر گلپايگاني، تنوعي است که در آواز به کار مي‌برد که اين تنوع را ‏تنها در اساتيد بزرگي مانند بنان و فاخته‌اي و نيز خانم مرضيه بانوي بزرگ آواز ايران با آن صداي ‏جادويي‌اش مي‌توان ديد. اين تنوع و گونه گوني موجب شده است که به عکس خوانندگان امروزي، هيچيک از ‏آوازهاي او، حتي آوازهايي که در يک مايه و يک دستگاه خوانده، شبيه به يکديگر نباشد و از اين رو هر بار ‏در شنونده شوري ديگر بر مي‌انگيزد. نغمه سه گاه را گاه از درآمد شروع مي‌کند و به مخالف و مغلوب ‏مي‌رسد، گاه از مغلوب آغاز مي‌کند و به مويه و زابل و درآمد بر مي‌گردد. و در دستگاههاي ديگر نيز چنين ‏است.‏

اين ويژگي‌ها، همراه با تحريرها و غلت‌هاي رنگارنگ و دلنشين، خصوصيت کم‌نظيري را به کار گلپا ‏مي‌بخشد که در کمتر خواننده‌اي مي‌توان سراغ کرد.‏

گلپا خواندن در راديو ايران را د قيقاً از نوروز سال 1339 آغاز کرد. گرچه خود مي‌گويد اولين آوازي که وي ‏در برنامه گل‌ها اجرا کرد شعر معروف «مست مستم ساقيا دستم بگير» از شاعر نامدار بيژن ترقي است که ‏اين شايد نخستين آواز در برنامه گل‌هاي جاويدان باشد. نخستين آوازي که دقايقي پس از تحويل سال نوروز ‏‏1339 پيش از ظهر از گلپايگاني از راديو ايران پخش شد غزلي از خواجه شيراز بود که گلپا در سه گاه آن ‏را اجرا کرد «در خرابات مغان نور خدا مي‌بينم ـ وين عجب بين که چه نوري ز کجا مي‌بينم».‏

پخش اين آواز در آن زمان در سراسر ايران با استقبالي کم‌نظير روبرو شد. اين خواننده جوان که سال‌هايي را ‏نيز در ورزش سپري کرده بود به زودي نام خود را در کنار بزرگان آواز اين سرزمين، نامداراني چون اديب ‏خوانساري، حسين قوامي (فاخته) و غلامحسين بنان و مرضيه ثبت کرد.‏

گلپا بعد از گذشت پنج دهه، هنوز با قوت و لطافت مي‌خواند و دل‌ها را جذب مي‌کند. توضيح درباره ترانه‌هاي ‏گلپايگاني و شيوه او در ارائه اين رشته از موسيقي بحث موسع ديگري مي‌طلبد که آن را به فرصتي ديگر وا ‏مي‌گذاريم.‏

به مناسبت برنامه آواز گلپا و هوشنگ ظريف در لندن، گفتگوي کوتاهي را که سال‌ها قبل با او انجام شده ‏مي‌آوريم تا با اين چهرۀ ماندگار موسيقي ايران بيشتر آشنا شويد.‏

‎‎چه عاملي موجب شد كه به برنامه گلها دعوت شديد؟‎ ‎
شبهاي جمعه در حومه تهران در گلندوك در باغ منزل آقاي نظام سلطان خواجه نوري كه پيش از انقلاب سفير ‏ايران در ايتاليا و خود فردي خير و درويشي پيرو صفي عليشاه بودند، مجموعه‌اي از هنرمندان نامي گرد هم ‏جمع مي‌آمدند. شبي من به همراه استادم نورعلي خان برومند به آنجا رفته بودم كه آقاي داوود پيرنيا سرپرست ‏برنامه گلها هم آنجا حضور داشتند. هنگامي كه بنده به همراه آقاي برومند قطعه‌اي اجرا كردم، آوازم مورد ‏پسند آقاي پيرنيا واقع شد و بنده را به برنامه گلهاي جاويدان دعوت كردند. در آن زمان در برنامه گلهاي ‏جاويدان تنها سه خواننده سرشناس، اديب خوانساري، غلامحسين بنان و فاخته اي يا همان قوامي حضور ‏داشتند كه من چهارمين خواننده دعوت شده به برنامه گلهاي جاويدان بودم.‏

‎‎اولين آوازي كه براي گلها اجرا كرديد كدام بود؟‎ ‎
اولين آوازي كه براي گلها خواندم غزلي بود از سروده‌هاي بيژن ترقي با مضمون «مست مستم ساقيا دستم ‏بگير».‏

‎‎شيوه ضبط برنامه گلها در آن روزگار چگونه بود؟‎ ‎
در استوديوي شماره 2 ساختمان مركزي راديو در ميدان ارك تهران حاضر مي‌شديم كه در آن چند ميكروفون ‏و چند پارتي تور قرار داشت و به هنگام اجراي زنده برنامه‌ها ضبط مي‌شد.‏

‎‎برنامه گلها چه تأثيري بر موسيقي ايران گذاشت؟‎ ‎به نظر بنده مجموعه برنامه‌هاي گلهاي راديو موسيقي ايران را نجات داد. يعني تمام استادان و نوازندگان بنام ‏گلچين شده بودند.‏

‎‎آيا شركت شما در برنامه گلها تأثيري بر كيفيت كارهاي بعدي شما داشت؟‎ ‎
هنگامي كه بنده به برنامه گلها دعوت شدم آقاي مشير همايون شهردار كه رئيس موسيقي راديو بود به بنده ‏گفت: اگر مي‌خواهي در اين مجموعه آواز بخواني بايد كاري ارائه كني كه ديگران نكرده باشند. از اين‌رو ‏آوازهايم با تكيه بر خلاقيت فردي به گونه‌اي ارائه مي‌شد كه همچون ترانه در خاطر مردم نقش مي‌بست. ‏آوازهايي چون: «پيش ما سوختگان مسجد و ميخانه يكيست» يا «مست مستم ساقيا دستم بگير» و «اي ‏كاروان» يا «ما رند و خراباتي و ديوانه و مستيم» يا «امشب شده‌ام مست كه مستانه بگريم» و غيره. ‏

‎‎آيا شما نقشي در انتخاب شعر و يا موسيقي داشتيد؟‏‎ ‎
بله بنده شعر آوازهايم را خودم انتخاب مي‌كردم و انتخاب نوازنده كه پاسخ آواز بنده را بدهد هم با خودم بود.‏

‎‎چه خاطره ويژه‌اي از دوران همكاري با گلها داريد؟‎ ‎پيش از ضبط برنامه دوم و يا سوم برنامه گلهاي جاويدان بود كه من به همراه پرويز ياحقي (نوازنده ويلن)و ‏فرهنگ شريف (نوازنده تار) و امير ناصر افتتاح (نوازنده تنبك)با آقاي پيرنيا تماس گرفتيم و گفتيم كه ما در ‏احوال بسيار مساعدي براي اجراي برنامه هستيم. شب هنگام قرار شد كه به محل استوديو برويم. بنده آن شب ‏آوازي در مايه ابوعطا با اين غزل كه «دل به سوداي تو بستيم خدا مي‌داند» خواندم. هنگامي كه ضبط برنامه ‏تمام شد در خارج از استوديو ديديم كه آقاي پيرنيا به همراه خانم روشنك (گوينده برنامه گلها) و آقاي محبي ‏‏(مسؤول ضبط برنامه) از اجراي برنامه آنچنان متأثر شده بودند که اشك در چشمانشان جاري بود. آقاي پيرنيا ‏خطاب به ما گفتند: بچه‌ها امشب ما را به خدا نزديك كرديد. اين خاطره از بياد ماندني‌ترين خاطره‌هاي دوران ‏ضبط برنامه گلهاي جاويدان بود.‏

‎‎شما در موسيقي ايران چه جايگاهي براي خود قائل هستيد؟‎ ‎البته اين سؤال را بايد از مردم و صاحب نظران بپرسيد. اما ابتدا بايد آواز را تعريف كنيم. در ابتداي كار ‏آوازخواني، خواننده بايد گوشه‌ها و رديف‌هاي آوازي را نزد استاد بياموزد. آموختن رديف‌ها و گوشه‌ها به ‏منزله فراگيري چهار عمل اصلي در رياضيات است كه اگر چهار عمل اصلي را ندانيد اصلا نمي‌توانيد ‏مسأله‌اي را حل كنيد. پس از آن است كه به خواننده و يا نوازنده اي كه رديف ها و گوشه ها را فرا گرفته باشد ‏مي گويند فلان خواننده و يا نوازنده رديف‌دان است و بعد به مرور زمان اين خواننده و يا نوازنده مي‌شود ‏رديف‌دان مجرب. اما نبايد تنها در قالب رديف‌ها و گوشه‌ها ماند بلكه بايد خلاقيت‌هاي فردي را هم چاشني كار ‏كرد تا اثري ماندگار و منحصر به فرد خلق شود. من در طول فعاليت هنري‌ام سعي كرده‌ام از خلاقيت‌هاي ‏فردي در اين زمينه استفاده كنم و همانگونه كه گفتم اين امر منجر به اين شد كه مردم آوازهاي بنده مانند ‏‏«مست مستم» را چون ترانه زمزمه كنند. اساساً خواندن آواز در قالب‌هاي از پيش تعيين شده كاري است كه ‏هركسي مي‌تواند با تمرين و فراگيري اجرا كند ولي در نهايت راه به جايي نخواهد برد زيرا خواندن پنج آواز ‏در دستگاههاي همايون و يا نوا و يا سه گاه به يك شكل، هنر و يا توانايي خاصي نمي‌خواهد. ‏

بنده سعي كردم كه به عقب باز نگردم و كارهاي جديدي ارائه كنم. اجرا كردن كارهاي گذشتگان به همان شكل ‏اوليه، خلاقيتي محسوب نمي‌شود چرا كه گذشتگان آن آثار را به بهترين شكل ممكن، در زمان خودشان و با ‏توجه به حال و هواي حاكم بر زمان خودشان اجرا كرده‌اند و اگر بنا باشد هنرجو از استاد خود پيشي نگيرد ‏اصلا هنر پيش نمي‌رود همانگونه كه در علم پيشرفت لازم است. اما درباره جايگاه خودم در موسيقي ايران ‏تنها به يادداشتي قديمي از اواخر دهه 30 از زنده ياد روح‌الله خالقي اشاره مي‌كنم. استاد روح‌الله خالقي زماني ‏فرموده بودند:‏

در بهار سال جاري روزي سرپرست محترم برنامه گلها به من گفتند: به تازگي گلي يافته‌ام که رايحه‌اي خوش ‏و رنگي زيبا دارد. گفتم: شک نيست که در بهاران مي‌بايد در انتظار روئيدن گلهايي خوش‌بو و زيبا بود ولي ‏بفرمائيد اين گل زيبا در کجا روئيده و هم‌اکنون در کدام گلستان عطرافشاني مي‌کند؟ در پاسخم فرمودند: اين ‏گلي است که من در تهران يافته‌ام. گو اينکه نامش وي را از سرزمين ديگري معرفي مي‌کند، اما من او را در ‏همين تهران خودمان يافته‌ام و به جرات مي‌توانم بگويم الحق گلي دوست‌داشتني است. نام اين گل علي‌اکبر و ‏نام خانوادگي‌اش گلپايگاني است و همان‌طور که ذکر کردم در گلزار هنر گلپايگان به عرصه وجود گام ننهاده ‏بلکه در سال 1311 در تهران متولد شده و هم‌اکنون همه وي را گلپا مي‌نامند. صحبت آن روز من و آقاي ‏پيرنيا بنيانگذار و سرپرست برنامه‌هاي گلها به آنجا انجاميد که ايشان نواري را که از صداي گلپا تهيه فرموده ‏بودند روي دستگاه ضبط‌ صوت نهادند و مدعاي خود را در باب انتخاب گلي خوش رايحه به اثبات رسانيدند.‏

‎‎گلپا کيست؟‎ ‎

گلپا در خانواده‌اي زاده شده که تقريبا تمام افراد آن صداي مطلوب داشته‌اند. خودش مي‌نويسد: داراي پنج برادر ‏و يک خواهرم که تمام آنها داراي صداي خوش مي‌باشند.‏

آواز خواندن در خانواده ما ارثي است-چنان‌که پدربزرگم و پدرم هر دو از کساني هستند که داراي صدايي ‏خوش بوده‌اند. ‏

گلپا از همان اوان کودکي بنا بر توصيه پدر به خواندن پرداخته و تحت توجهات و تعاليم وي بر مباني موسيقي ‏آشنا گشته است. خودش نقل مي‌کند: از کودکي داراي صدا بوده‌ام- مانند برادرانم پايه و اساس موسيقي را نزد ‏پدرم فرا گرفته و پس از آن نزد استاد نورعلي‌خان برومند رديف موسيقي ايراني را فرا گرفته‌ام.‏

نورعلي‌خان برومند يکي از مفاخر هنر موسيقي کلاسيک ايراني است، از نوازندگان زبردست سنتور بود، ‏سه‌تار نيز مي‌نواخت و ضرب هم مي‌زد. وي از اساتيد مسلم آواز ايراني بود.‏

گلپا مدت شش سال نزد نورعلي‌خان تلمذ کرده و سپس شخصا به مطالعه پرداخته است. وي مي‌نويسد: بايد ‏يادآوري کنم مدت‌هاي مديد از نوارها يا صفحات آواز استاد فقيد طاهرزاده استفاده کرده‌ام. در ضمن بايد بگويم ‏آقاي اديب خوانساري هنرمند معروف حق زيادي به گردن من دارند و به نظر من ايشان بنيانگذار مکتبي در ‏آواز هستند که مشهور به مکتب اصفهان است. گلپا در زمينه سابقه تحصيلات خود مي‌گويد: تحصيلات ابتدايي ‏را در مدرسه فرهنگ و اقبال و تحصيلات متوسطه را در دبيرستان‌هاي بدر و نظام و پس از آن در دانشکده ‏افسري و علوم و پس از آن کلاس تخصصي نقشه‌برداري را در مدرسه نقشه‌برداري سازمان برنامه به پايان ‏رسانده‌ام و پس از آن دوره کارشناسي بانک را ديده‌ام. وي مدتي نيز کارشناس بانک رهني بود.‏

ناصر محمدی

منبع:روز انلاین

گلهای جاویدان در لندن

برنامه جشنواره گلهای جاویدان به یاد داود پیرنیا روز ششم اردیبهشت(بیست و شش اوریل) در لندن برگزار شد.در این برنامه که به همت بنیاد توس برگزار شده بود هنرمندانی چون:استاد اکبر گلپایگانی -هوشنگ ظریف-ناهید دایی جواد-اذر پژوهش-فیروزه امیر معز-فخری نیکزاد و فرزند ارشد مرحوم پیرنیا و... حضور داشتند.برنامه در حد بسیار عالی برگزار شد و باید از خانم جمیله خرازی رئیس بنیاد توس که زحمات زیادی را برای بهتر برگزار شده این مراسم کشیدند تشکر کرد.در این مراسم استاد اکبر گلپایگانی اواز کوتاهی را نیز اجرا نمودند که مورد توجه حاضرین قرار گرفت.

این برنامه با اجرای خانم الیزابت منزفیلد و به زبان انگلیسی برگزار شد.تصویرهایی از هنرمندانی که فوت کرده بودند با توضیحاتی روی پرده نشان داده می شد.به زودی با گزارش کاملی از این مراسم بزرگ در خدمتتان خواهیم بود.

عکس ها:محمود احمدی

گلهای رنگارنگ شماره ۵ وارد بازار شد

همانطور که وعده داده بودیم گلهای رنگارنگ شماره ۵ با اوازهایی از استاد اکبر گلپایگانی از طرف اوای نوین اصفهان وارد بازار شد.

مجله اپیزود با مطالبی از استاد اکبر گلپایگانی به روز شد

برای خواندن مطالب این شماره مجله بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

مجله اپیزود ویزه استاد گلپایگانی

golpa — Mon, 30 Mar 2009 15:45:18 GMT

استاد بیژن ترقی درگذشت

استاد بیژن ترقی شاعر و ترانه سرای مشهور و بزرگ ایرانی ساعت ۲۳جمعه(۴اردیبهشت) در سن ۸۰ سالگی دار فانی را وداع گفت.علت مرگ استاد ترقی بیماری تنفسی وی بود که مدتها از ان رنج می برد.

سایت و وبلاگ رسمی استاد اکبر گلپایگانی این مصیبت بزرگ را خدمت خانواده استاد ترقی و تمامی مردم هنردوست ایران تسلیت عرض میکند.

پیکر مرحوم بیزن ترقی صبح دوشنبه ۷ اردیبهشت از مقابل تالار وحدت تشییع می شود.

به زودی با اثاری از مرحوم بیژن ترقی در خدمتتان خواهیم بود.

گلپایگانی مثالی زنده از مفهوم "هنرمند مستقل است"

سید علیرضا میرعلی نقی

علی اکبر گلپایگانی، با نام اختصاری «گلپا»، خواننده بازمانده از عصر طلایی برنامه‌های «گلها» (در کنار عبدالوهاب شهیدی)، امروز هفتادوپنجمین سال از زندگی پربار و سرشار از تلاشش را پشت‌سر می‌گذارد. شاگرد جوان محضر استاد نورعلی‌خان برومند در دهه 1330 و عاشق شیوه و صدای استاد ادیب خوانساری، با اولین آوازی که از او همراه با پیانوی استاد مرتضی محجوبی و شعر استاد بیژن ترقی از رادیو پخش شد، شهرتی ایران‌گیر یافت و تا بیست سال بعد از آن‌که به حکم ضرورت‌های چاره‌ناپذیر زمانه در خانه نشست، از محبوب‌ترین خوانندگان موسیقی آوازی و ترانه‌خوانی در ایران بود. در زمان خود، جوان‌ترین خواننده «گلها» بود و سر پرشور او، تحولاتی ریشه‌دار در حوزه‌های مربوط به خود ایجاد کرد.

گلپایگانی آواز را که به حاشیه موسیقی رانده شده بود، با نوآوری‌های خاص خود به متن موسیقی بازگرداند. او هر برنامه آوازی خود را به شکلی «می‌ساخت» که تاثیر یک ترانه رنگین و دلنشین را داشت و از سر تا ته، ورد زبان مردم می‌شد. نوآوری او، کاری همه‌جانبه بود؛ از سلیقه خوش در انتخاب ملودی‌ها، تحریرهای مخصوص به خود، گزینش مضمون‌های دلنشین در شعر، مناسب‌خوانی و استفاده عالی از حنجره‌ای منعطف و چالاک برای آنچه که او می‌خواست. گلپایگانی، مفهوم «هنرمند حرفه‌ای» را به شکلی که نیازهای جامعه نوین آن روزگار می‌طلبید، ترسیم کرد و خود، موفق‌ترین نمونه آن بود. او برخلاف دیگر خوانندگان، با آواز شروع کرد و بعد به ترانه‌خوانی روی آورد و در هر دو زمینه، مبتکر و دارای جایگاه وسیع مردمی و نیز هنری است. آثار او، از رسمی و غیر رسمی (مجلسی) متجاوز از هفتصد برنامه است.ربع قرن خانه‌نشینی اکبر گلپایگانی، از او هنرمندی منزوی و درهم شکسته نساخت. او با اتکا به روحیه ورزشکاری و دوری از بسیاری گرفتاری‌های هنرمندان هم‌نسل خود، با جدیت بیشتری تمرین کرد، هنرجویان جوان را درس داد و فعالیت‌های صحنه‌ای خود را در خارج از کشور ادامه داد. او موفقیتش را سرتا پا مدیون استعداد و کارآیی خود بوده، نه مدیون جناحی خاص از موسیقیدانان و یا حمایت‌های بخش خصوصی و یا دولتی. زمانه نشان داد که گلپایگانی فراموش نشده است و یکی از این گواهان، فروش حیرت‌انگیز دو آلبوم او بود که چند سال پیش، از سد مجوز ارشاد گذشت و به‌دست مردم رسید. اما رسیدن صدای او از رسانه ملی به گوش مردم ایران در سال 1385، مدیون خطرپذیری رضا مهدوی است، که منصب اداری و موقعیت کاری خود را برای این ایده، به مخاطره انداخت و رضایت مردم را رضایت خود دانست. امروز، گلپا از مرز 75 سالگی می‌گذرد. هنوز جوان‌تر از سن خود نشان می‌دهد. هنوز خوب می‌خواند و مثل همیشه، هوشیار و بذله‌گو و سرزنده است. او، خودبه‌خود مثالی زنده از مفهوم «هنرمند مستقل» است؛ مستقل از تمام مسائلی که با استعدادترین هنرمندان نسل‌های گذشته را به قید و بند کشیده است.

سال نو مبارک

golpa — Wed, 18 Mar 2009 09:06:18 GMT

مقدمه:با عرض سلام و درود خدمت تمامی هنردوستان و عاشقان موسیقی اصیل ایرانی.پیشاپیش فرارسیدن نوروز باستانی را خدمت تمامی هموطنان داخل و خارج از کشور تبریک عرض نموده و برایتان سالی پربرکت همراه با تندرستی و خوشبختی ارزومندیم.امروز با مطالب بسیار ویژه و جالبی در خدمتتان خواهیم بود و مطمئن هستم که شما هم از مطالب امروز ما لذت خواهید برد.امیدوارم اگر عمری باقی بود در سال جدید نیز بتوانم بهتر از سالهای قبل به کمک دوستان عزیزم که همیشه یارو یاور بنده در سایت و وبلاگ رسمی استاد گلپا هستند در خدمتتان باشم.در تماسی که با استاد گلپایگانی در فرانسه داشتم ایشان نیز خدمت همه ایرانیان سلام رسانده و سال نو را تبریک گفتند و با اروزی سلامتی برای مردم از محبتهای انها تشکر کردند.ما هم از طرف سایت و وبلاگ استاد گلپا و همچنین از طرف مردم هنردوست ایران این سال جدید را خدمت استاد اکبر گلپایگانی و خانواده محترمشان تبریک عرض نموده و برایشان ارزوی سلامتی و عمر باعزت داریم.در بخش اول یکی از اوازهای بسیار زیبای استاد گلپا را که در گلهای جاویدان اجرا گردیده است را خدمت شما بزرگواران تقدیم میکنیم که امیدوارم از شنیدن این اواز بسیار شنیدنی و زیبا لذت کافی را ببرید:

گلهای جاویدان ۱۵۷

با هنرنمايي: استاد اكبر گلپايگاني

جواب اواز:استاد حبیب الله بدیعی

غزل اواز:فرصت شیرازی

دستگاه:سه گاه

چهار مضراب سه گاه در ریتم 8/6 ترکیبی

شعر:

ما رند و خراباتی و دیوانه و مستیم

پوشیده چه گوییم همینیم که هستیم

ضربی خوانی،

شروع از مخالف؛ فرود با مدولاسيون درآمد سه گاه

شعر:

زان باده که از روز ازل قسمت ما شد

پیداست که تا شام ابد سرخوش و مستیم

در آمد

شعر:

دوشینه شکستیم به یک توبه دو صد جام

امروز به یک جام دو صد توبه شکستیم

مویه،

ادامه مویه با تحریر مویه

ادامه تحریر ورود به مخالف

شعر:

دوشینه شکستیم به یک توبه دو صد جام

امروز به یک جام دو صد توبه شکستیم

مخالف

شعر:

ما رند و خراباتی و دیوانه و مستیم

پوشیده چه گوییم همینیم که هستیم

فرود به درآمد

تحلیل اواز:ازاده حسینی(فلاورز)

دانلود اواز:گلهای جاویدان 157(استاد گلپا)

توضیح:در گلهای جاویدان ۱۵۷ استاد حسین قوامی هم هنرنمائی کرده اند که ما فقط قسمت مربوط به اواز استاد گلپا را در وبلاگ قرار داده ایم...

گفتگو با اساتید موسیقی ایران درباره استاد اکبر گلپایگانی

حدود دو ماه پیش به مناسبت زادروز خجسته استاد گلپایگانی به اتفاق دوست عزیزم فرزاد خرمشی گفتگوهایی با ۱۰ هنرمند بزرگ موسیقی ایران درباره ویژگیهای استاد گلپایگانی انجام دادیم که قرار بود انها را ۱۰ بهمن ماه در وبلاگ و سایت رسمی استاد گلپا قرار دهیم که مساله همکاری با ماهنامه موسیقی قرن ۲۱(که قرار بود چند صفحه از ماهنامه اختصاص به استاد گلپا داشته باشد) به میان امد و ما هم به خاطر اینکه ان ماهنامه در شان و منزلت استاد گلپا باشد این ۱۰ گفتگو را تقدیم ان ماهنامه کردیم و غیر از این ۱۰ گفتگو مقاله ای را هم با همکاری دوست هنرمند و فرهیخته ازاده حسینی(فلاورز) با نام "گلپا نجوای خوش مردم زمانه" نوشته و تقدیم این ماهنامه کردیم و بعد اتفاقاتی ناخواسته رخ داد که توضیحات مختصری از ان اتفاقات را در پست قبلی وبلاگ و همچنین سایت رسمی استاد گلپا (www.akbargolpayegani.com) به استحضار علاقمندان به هنر رساندیم.و بنده در همینجا از دوست فرهیخته و هنرمند ازاده حسینی(فلاورز) و فرزاد خرمشی به خاطر این اتفاقات عذرخواهی میکنم و امیدوارم بنده را به بزرگی خودشان ببخشند.در گفتگویی که با اقای فرزاد انصاری مدیر محترم اجرائی ماهنامه قرن ۲۱ داشتم ایشان قول دادند که در شماره بعدی ماهنامه حتما اشتباهات رخ داده را اصلاح نموده و توضیحات لازم را در اینباره ارائه نمایند.مقاله "گلپا نجوای خوش مردم زمانه"(نوشته:ازاده حسینی و فرهاد رحیمی) امشب به مناسبت فرا رسیدن سال جدید بر روی سایت رسمی استاد گلپا قرار خواهد گرفت و امیدوارم از خواندن این مقاله لذت ببرید.

امروز این ۱۰ گفتگو را به مناسبت فرا رسیدن عید نوروز در وبلاگ رسمی استاد اکبر گلپایگانی قرار میدهم که امیدوارم مورد توجه علاقمندان به هنر و موسیقی قرار بگیرد:

استاد همایون خرم(نوازنده واهنگساز نام اشنای موسیقی ایران) :"گلپا با تحول در اواز خود را به عنوان یک خواننده بزرگ و صاحب سبک در تاریخ موسیقی ایران به ثبت رساند"

-دوست عزیزو مهربانم جناب استاد گلپایگانی از پدیده های آوازی ایران زمین هستند که مردم را به موسیقی اصیل ایرانی علاقمند نمودند. نه اینکه مردم ما به موسیقی اصیل توجه نداشتند بلکه ایشان با سبک و شیوه ای منحصر به فرد در چهارچوب ردیفها وگوشه های موسیقی ملی توانستند علاقه مردم عام وخاص را به آواز ایرانی بیشتر وبیشتر کرده و سطح توقع آنان را بالا ببرند.

به این صورت که اگر درمکانها و گوشه ای ازوطن عزیزمان مردم عادت به گوش دادن آهنگهای معمولی داشتند منتظر بودند آوازی از گلپا بآ ان سبک نو وخاص از رادیو پخش شود.و اوازهای ایشان همیشه مورد استقبال عموم قرار می گرفت. اینجانب به عنوان یکی از اهالی موسیقی معتقد هستم که ایشان باتحولی که دراواز بوجود آوردند خود را بعنوان خواننده ای بزرگ،صاحب سبک ،با لحن و شیوه ای نوین در تاریخ موسیقی اصیل ایرانی به ثبت رساندند . با ایشان برنامه های زیادی درگلها و برنامه موسیقی ایرانی و... داشته ایم که هر کدام را استادانه اجرا نموده اند و به لطف خدا مورد استقبال پرشور ملت عزیز واقع شده است .از خداوند آرزوی سلامتی را برای ایشان خواهانم.

استاد فرهنگ شریف(نوازنده چیره دست تار):"بهترین صدای رادیو متعلق به اکبر گلپایگانی بود"

-اکبر گلپایگانی بهترین دوران موسیقی اوازی را به مردم عرضه کرد-ایشان بهترین اوازهای کلاسیک موسیقی ایران را در برنامه گلها اجرا نمودند-تبحر و مهارت خیلی زیاد و استادانه در زیر و بم داشته و در مرکب خوانی واقعا به حد اعلا رسیدند.گلپا اواز را بسیار زیبا و در این زمینه صاحب سبک و منحصر به فرد هستند-هر چند در قدیم خوانندگان بزرگی داشتیم ولی هم اکنون مشکل بزرگ موسیقی ما این است که همه به تقلید روی اورده اند و این موسیقی ما را به عقب میبرد.

بالاترین امتیاز اقای گلپایگانی این بود که مردم را با اواز ایرانی اشتی دادند و این کار مهم و بزرگی بود که با صدای جادوئی و منحصر به فردش موفق با انجام ان شد.سواد موسیقی ایشان هم بسیار عالی بود.

ایشان در تصنیف و ترانه هم با تشخیص درست و بجا خیلی ماهرانه و استادانه در قالب گوشه ها و ردیفهای موسیقی اصیل ایرانی با صدائی زیبا و سبکی نو تمام ترانه ها و اهنگها را اجرا می کردند.به هر حال همیشه بهترین صدای رادیو صدای اکبر گلپایگانی بود.

استاد هوشنگ ظریف(نوازنده تار):"مردم همیشه مشتاق شنیدن صدای گلپا بودند"

-اولین باری که من اقای اکبر گلپایگانی را دیدم مربوط میشود به سالهای بسیار دور زمانی که 15 یا 16 سال داشتم.ان زمان بنده در هنرستان هنرجو بودم که ایشان هم انجا می امدند و مثل اینکه از نورعلی خان برومند هم درس میگرفتند.ایشان وقتی به رادیو رفتند خیلی جوان بودند و بنده برای اولین بار که صدای ایشان را شنیدم دیدم که با یک سبک و شیوه نوین اواز میخوانند.

ایشان صدای گرم و بسیار زیبائی داشتند همراه با تحریرهای منظم و نفس پر(در تحریرهایی که میزدند)-مردم همیشه مشتاق شنیدن صدای ایشان بودند-متاسفانه بنده به علت اینکه ان زمان در فرهنگ و هنر بودم و ایشان در رادیو افتخار همکاری با ایشان را پیدا نکردم ولی همیشه از شنیدن صدای زیبا و دلنشینشان لذت میبردم.برای ایشان ارزوی سلامتی و عمر باعزت ارزومندم.

استاد حسن ناهید(نوازنده نی):"گلپایگانی بنیانگذار سبک نوینی در تاریخ موسیقی اوازی ایران هستند"

استاد گلپایگانی خیلی مورد توجه و حاصل زحمات مرحوم نور علی خان برومند بودند. از نظر اینجانب استاد گلپا مبتکر سبکی در آواز شدند که تا آن زمان رسم نبود و اواز که داشت به سمت فراموشی می رفت با ورود ایشان به صحنه آواز جان تازه ای گرفت و میتوان بااطمینان کامل اعلام نمود استاد گلپا موسیقی ایرانی را زنده نمودند.

ایشان بنیانگذار سبک نوینی در تاریخ موسیقی اوازی شدند که تا آن زمان مرسوم نبود و از این زمان آواز بصورت صفحه 45دور درآمد و مردم با کمال شوق وعلاقه به آواز بخصوص آوازهای استاد گلپا گوش میدادند. همه بزرگان اهل موسیقی از گلپا به عنوان مبتکر سبک نوین در موسیقی آوازی نام میبرند. به یاد دارم در زمان جوانی با شور و اشتیاق وافر به صدای استاد گلپا که از رادیو پخش میشد گوش میدادم و ضمن لذت بردن از لحاظ موسیقایی هم بهره و استفاده لازم رابرده و موجب تشویق بنده می شد و در سالها بعد که این افتخار را داشتم در تعدادی از برنامه ها با ایشان همکاری نمایم آن را مایه فخر و مباهات برای خود میدانم. از دیگر خصوصیات والای ایشان سلامتی در جسم و هم در هنر است و همیشه این دو ودیعه الهی را سالم نگه داشته اند .
و اگرگاهاً انتقادات جزئی از ایشان به گوش میرسد باید انتظار داشت، زیرا وقتی شخصی مثل استاد گلپایگانی به آن شهرت و جایگاه میرسند ایرادات عجیب وغریب و مغرضانه هم در مورد ایشان گفته میشود واستاد گلپا از این امر مستثنی نیستند. ایشان آوازهای پرقدرت و زیبائی مانند "مست مستم ساقیا دستم بگیر" ،" ای صباآنچه شنیدی زلب یار بگو" و غیره با استادان بزرگی مانند مرحوم مرتضی خان محجوبی و دیگر اساتید اجرانموده اند که از آوازهای فاخر موسیقی ملی ما است.
آرزوی سلامتی و طول عمر برای استاد گلپایگانی دارم.

استاد فریدون حافظی(اهنگساز و نوازنده تار):"هر کجا صحبت از اواز است از گلپایگانی به عنوان قله اواز ایران نام برده میشود"

ابتدا تبریک به مناسبت سالروز و بزرگداشت دوست عزیز و مهربانم جناب اقای اکبر گلپایگانی.

اکبر گلپایگانی از ستارگان برجسته اواز ایران است که با تسلط بر ردیفها و گوشه های اواز ایرانی سبک نوینی را در اواز ایران بوجود اورده و اواز ایرانی را که در حال فراموشی بود رونق دادند.به طوری که برای اولین بار اواز به صورت صفحه در امد و باعث شد حتی خوانندگان اوازی که ان زمان نوارهایشان کمتر فروش میرفت فروش بیشتری پیدا کند.

بعد از ورود گلپا به عرصه اواز ایران تمام خانه های مردم ایران مملو از نوارهای ایشان شد و پیرو جوان-زن و مرد-کوچک و بزرگ اوازهای گلپا را زمزمه میکردند.

اینجا لازم میدارم به خاطره ای از اقای گلپایگانی که سفرهای متعددی را با ایشان به خارج از کشور از جمله شهرهای شیکاگو-نیویورک و دانشگاه کلمبیا امریکا به منظور اجرای کنسرت داشتیم اشاره کنم:در یکی از این سفرها در شهر نیویورک استقبال طوری بود که حتی زنان و مردانی که همسرانشان خارجی بودند چنان استقبالی از کنسرت نمودند که با روشن کردن شمع های فراوان در حیات و محل برگزاری کنسرت شوق و اشتیاق خود را به اقای گلپایگانی به اوج رساندند.

از خصایص گلپا بر خلاف بسیاری از خوانندگان اواز که در روی سن ساکن هستند ایشان با یک ژست خاص و با شعر مناسب طوری وارد سن میشوند که تمام حاضران را به وجد میاورند.اکبر گلپا یک ارتیست به تمام معناست.

هر جا که از اواز صحبت میشود از ایشان به عنوان قله اواز ایران نام برده میشود.

ایشان همیشه مشغول به ورزش هستند به طوری که میتوان اشاره کرد که همیشه در ساعات اولیه بامداد مشغول ورزش هستند.

استاد جلیل عندلیبی(اهنگساز و نوازنده):"به جرات میتوان گفت جایگاه ایشان همان سلطان اواز ایران است"

-صمیمانه ترین تبریک به مناسبت سالروز تولد و بزرگداشت استاد بزرگ اواز ایران جناب اقای اکبر گلپایگانی.امیدوارم همچنان صدای سلطان اواز ایران بر اسمان هنر ایران بدرخشد.

استاد گلپا با نواوری در اواز و هم ادوات تحریر و هم در موسیقی دستگاهی موجب ایجاد سبک و شیوه نوینی در موسیقی ایران شدند.

ایشان برای اولین بار در تاریخ اواز شعر مولانا را به نحو صحیح با نورعلی خان برومند و علی اصغر بهاری در سن 18 سالگی در سازمان یونسکو اجرا نموده و موسیقی ایرانی را به طور جدی به جهانیان شناسانده و افتخاری بس بالا را نصیب ایرانیان نمودند.ایشان چشم نور علی خان برومند ردیف دان و موسیقیدان بزرگ ایران زمین بودند و طی سالیان متمادی از محضر اساتیدی چون:نورعلی خان برومند- ابولحسن صبا-دوامی-طاهرزاده-قهرمانی-ادیب خوانساری و دیگر اساتید بهره زیاد برده و خود را به درجه ای رساندند که به جرات میتوان گفت که جایگاه ایشان همان سلطان اواز ایران است.

اکبر گلپایگانی انسانی وارسته به دور از هر گونه سیاست هنرمندی-خوش اخلاق و وطن پرست و سالم و خوش برخورد هست ولی متاسفانه به دلیل سیاستهای نادرست هنری حیف و صد افسوس در اوج دوران خوانندگی یکمرتبه زمین خوردند و جایگاه واقعی ایشان را نادیده گرفتند و هنرجویان و شاگردان نتوانستند سبک و راه ایشان را به نحو شایسته ادامه دهند.

ایشان با تسلط فراوان بر تمام گوشه ها و ردیفهای دستگاهی اواز را به نحو اکمل اجرا می نمایند.ایشان حتی در این سنین بالا هم با صلابت و زیبایی اواز میخوانند برخلاف عده ای از خوانندگان که حالت سنتی زده ای را برای مردم و هنر ایجاد مینمایند.صدای اکبر گلپایگانی هم ساز است و هم اواز!

اینجانب افتخار میکنم که چه در زمینه اواز و چه در زمینه دستگاهی انچه که اموخته ام از صداها و نواهای پیشکسوتانی چون استاد گلپایگانی بوده است.

بر اساس مطالعاتی که در ردیفهای طراحی شده توسط استاد گلپا و برادر ارجمندشان اقای حسن گلپایگانی کرده ام به این نتیجه رسیده ام که ردیفهای این بزرگواران خیلی کاملتر و بهتر از ردیفهای سایر اساتید است.

در پایان از خداوند بالامرتبه برای استاد گلپایگانی ارزوی طول عمر همراه با صحت و سلامت ارزومندم.این قول را هم به مردم عزیز ایران میدهم که در اینده ای نزدیک البومی را که به اهنگسازی اینجانب و صدای استاد گلپایگانی اماده کرده ایم تقدیم علاقمندان به هنر خواهیم کرد و به طور حتم مورد توجه عموم مردم هنر دوست قرار خواهد گرفت.

صدای ایشان همواره یک حالت تعالی دارد.متاسفانه باید اشاره شود که الان اهنگهای خوبی مثل زمان قدیم ساخته نمیشود.واقعا ایشان اوازهای ماندگاری در تاریخ موسیقی ایران اجرا نمودند.بری ایشان و خانواده محترمشان ارزوی سلامتی روز افزون دارم.

استاد فضل الله توکل(اهنگساز و نوازنده سنتور):"صدای گلپا یک استثنا در تاریخ موسیقی ایران است"

ارادت اینجانب به اقای گلپایگانی به امروز و دیروز بر نمیگردد.اشنائی ما به سالهای خیلی پیش قبل از ورود ایشان به رادیو بر می گردد.کارنامه گلپا در برنامه گلها بسیار درخشان است.

اکبر گلپایگانی با اوردن گوشه های بکر موسیقی ملی ایران را زنده نگه داشته و به عنوان یک سند معتبر همه ان را پذیرفتند.علاوه بر همکاری در گلها اولین ترانه ای که ایشان اجرا کردند به نام قهر و ناز به اهنگسازی اینجانب بود و انچنان زیبا اجرا شد که مانند اوازهایشان مورد توجه عموم مردم قرار گرفت.و موجب شد ترانه و البومهای زیادی از جمله" دل بی قرار-اشیانه-مزرعه-نقش غم-اهسته اهسته-اوازه خوان-مست عشق" و...با همکاری بنده و با اجراهای زیبای گلپا ضبط و تقدیم مردم عزیز گردد.طبق اطلاعات بدست امده این کارها انقدر فروش رفت که علاوه بر فروش شرکتی به صورت سی دی و تکثیر های غیر مجاز همچنان پر فروش هستند و به گرمی مورد استقبال قرار میگیرد و این از حسنات صدای استاد گلپایگانی است.

با وجود اینکه بنده افتخار همکاری با خوانندگان بسیاری را داشته ام ولی همه میدانند که به اقای گلپایگانی علاقه و ارادت خاصی دارم.صدای استاد اکبر گلپایگانی یک استثناء در تاریخ موسیقی ایران است.

استاد امین الله رشیدی(اهنگساز و خواننده):"اواز گلپا چون شاهکار سعدی در گلستان دلها و جانهای خسته را ارامش میداد"

بنده در دو کتاب خود(کاشان تا کاناری و خاطره ها و نغمه ها) اقای گلپایگانی هنرمند توانمند و خوش صدای موسیقی ایران را مورد تحسین قرار داده ام که به خلاصه ای از ان نوشته ها اشاره میکنم:

در زمانهای بسیار دور با توجه به بیزاری مردم از موسیقی اوازی ایران اوار غمی عمیق و نگران کننده بر دلهای حساس و جانهای شیفته فرود امد.موسیقی ایرانی در مغاک فراموشی داشت مدفون میشد و اواز ایرانی میرفت تا بمیرد و به یکباره راه عدم در پیش گیرد که ناگهان اذرخشی زد و در اسمان موسیقی ایران از پس ابرهای تیره یاس و افسردگی و ناباوری چهره ای بس دلپذیر و درخشان جلوه کرد و کسی به نام اکبر گلپایگانی ظهور کرد!ممکن است در این زمان شما از کلمه ظهور تعجب کرده و احیانا لبخندی بزنید اما کسانی که در ان زمان و ان فضا حضور داشتند بی گمان به درستی این کلام اذعان میکنند.

اری اکبر گلپایگانی خوش درخشید.نوع و جنس صدایش پاک و شفاف و سیقلی شده و ساده و دلنشین و پراحساس بود.تحریرهایش بر خلاف بعضی که همچون پتک اهنگران بر فرق و اعصاب انسان فرود می امد مانند زمزمه جویبار روان و شیوه نو و دلپزیرش در خواندن اواز چون شاهکار سعدی در گلستان دلها و جانهای خسته را ارامش میداد و طراوت می بخشید.

اولین نواهایش در مایه ابوعطا با شعر:"بس که جان در اتش غم سوختیم در حرم ماندیم و محرم سوختیم" همراه با زخمه تار هوش ربای فرهنگ شریف انچنان بود که جانهای شیفته را تسخیر کرده و به تحسین واداشت.اشعاری که اکبر گلپایگانی انتخاب میکرد دارای اوزانی کوتاه بود از قبیل :"عشق به صحرای جنونم کشد این دل دیوانه به خونم کشد" و...که تا ان زمان بی سابقه بود.اری از ان پس بود که در ذهن بیدار و نو خواه مردم گرایش خاصی به اواز ایرانی پدید امد و به تدریج مردم متوجه این موضوع شدند که در اواز شرط اصلی داشتن صدای خوش و دلنشین است نه خوب و درست و طبق اصول سنتی خواندن!درست خواندن را ميتوان از اساتيد آواز آموخت اما صداي خوش و دلنشین را حتي با صدها ترفند آموزشي و علمي نميتوان ايجاد كرد

ایشان حق به گردن دیگر اوازخوانها هم دارند زیرا بعد از حضور ایشان در عرصه موسیقی ایران مردم به اوازهای دیگر خوانندگان هم روی خوش نشان داده و از نوارهای انها هم استقبال کردند.

ظهور اکبر گلپایگانی نقطه عطفی بود در تاریخ موسیقی ایران.

استاد میلاد کیائی(نوازنده سنتور):"اواز گلپایگانی ردیف خوانی و تکرار مکررات نیست"

همانطور که مستحضر هستید استاد اکبر گلپایگانی یکی از خوانندگان منحصر به فرد و صاحب سبک تاریخ موسیقی ایران هستند که با اساتید و نوازنده های صاحب نام و بزرگی همچون:حبیب اله بدیعی-جلیل شهناز-فرهنگ شریف-اسداله ملک و ...همکاری داشته اند.

در اینجا لازم میدانم به مختصری از ویژگیهای اوازی استاد گلپایگانی اشاره نمایم:

اکبر گلپایگانی جزو معدود خوانندگانی هستند که همواره اواز را با شعر شروع میکنند و به همین دلیل در ارائه سبک اوازی زمان کوتاهتری طی میشود و تاثیر بیشتری در شنوده دارد.همیچنین شروع اواز با شعر تسلط خواننده بر گوشه ها و ردیفهای اوازی را نشان میدهد.

ویژگی دیگری که اواز اکبر گلپایگانی را با دیگر خوانندگان متمایز میکند این است که اواز ایشان اهنگین است یعنی فقط یک حالت ردیف خوانی و تکرار مکررات نیست.شعری را که ایشان به صورت اواز اجرا میکند همانند یک تصنیف زیباهست که به صورت ریتم باز و کند ارائه میشود و تاثیر خیلی مطلوبتری در شنونده دارد.

ویژگی دیگر اواز گلپا در انتخاب شعر میباشد.در واقع شعری که ایشان انتخاب میکند به گونه ای است که یک هماهنگی عجیبی با اواز ایشان دارد یعنی تلفیق شعر و موسیقی در اواز ایشان جاذبه خاصی دارد.شما در خواندن این استاد اواز دقیقا مفهوم شعر را درک میکنید.اکبر گلپایگانی با ان حس قوی که در خواندنشان دارند در واقع شعر را یک جوری به شنونده تزریق میکنند.

اوازهایی که ایشان ان زمان از سال 1338 به بعد میخواندند خیلی مد بود مثل مست مستم ساقیا در مثنوی شور با پیانوی مرتضی خان محجوبی و ...البته لازم به ذکر است که این اوازها همیشه تازگی و طراوت خود را حفظ خواهند کرد و کهنه نخواهند شد.

استاد اکبر گلپایگانی را باید نقطه عطفی در تاریخ اواز ایران دانست زیرا ان زمان اواز خیلی خاص بود و در جاهای خاصی ارائه میشد ولی تنها خواننده ای که اواز را بین مردم اورد و همه پسند کرد اکبر گلپا بود و در این موضوع هیچ شک و تردیدی نیست و این تنها گفته من نیست بلکه بسیاری از صاحبنظران موسیقی همین نظر را دارند.

خوشحالی من از این است که حدود 40 سال است که که با ایشان اشنائی و همکاری دارم و همکاری با استاد بزرگی به نام اکبر گلپایگانی واقعا برای بنده مثل طی یک دوره دانشگاهی بود در تمامی ابعاد نه فقط در زمینه موسیقی!درسها و تجربیات بسیار گرانبهائی را از ایشان یاد گرفتم که طی فعالیتهای زندگیم خیلی برایم جاذبه داشت.

امیدوارم همیشه سالم و موفق باشند و انشالله شرایط به گونه ای شود که از این استاد بزرگ اواز در مملکت خودمان هم به نحو شایسته استفاده شود و مردم بتوانند از کنسرتها و برنامه های اوازی ایشان در داخل کشور استقبال کرده و لذت ببرند.

استاد کیوان ساکت(اهنگساز و نوازنده تار):"نحوه جمله بندی و ارتیکولاسیونهای اوازی گلپا را از دیگر خوانندگان متمایز میکند"

استاد اکبر گلپایگانی یکی از چهره های شاخص و ماندگار تاریخ اواز ایران میباشد.بدون هیچ شک و تردیدی شنیدن صدای استاد گلپایگانی برای بسیاری از مردم ما یکی از خاطره انگیزترین سالهای موسیقی ایران را به یاد می اورد.

از ویژگیهای این هنرمند بزرگ رسا بودن صدا-قدرت حنجره توام با تکنیک و احساس است ولی انچه که گلپا را از دیگر اوازخوانهای زمان خود متمایز میکند نحوه جمله بندی و ارتیکولاسیون اوازی که منحصر به خود ایشان است.اکبر گلپایگانی با فرا گرفتن دقیق گوشه های اوازی و استفاده از انها در طراحی های خاص خویش هرگز خود را محدود به فرم و قالب ردیف سنتی ایران نکرد بلکه با استفاده از اموخته های خویش در مکتب اساتید بزرگی همچون:ابولحسن صبا-عبدالله خان دوامی –ادیب خوانساری-و حسین طاهرزاده انها را در قالب ترکیبهایی بسیار نو و بدیع و متفاوت با انچه خوانندگان دیگر در ان دوره ارائه میدادند اجرا کرد.از همین رو هر کدام از اوازهایی که ایشان خوانده اند میتواند یک نوع الگو و سرمشق برای هنرجویان و کسانی باشد که به اواز و ردیف سنتی ایران علاقه دارند.

ایشان هرگز خود را ملزم به اجرای مو به موی انچه که مشق دیده است نکرد بلکه با الهام از درسهایی که از اساتید فوق الذکر گرفت توانست قالبهای بسیار بدیع و جمله بندیهای نو در زمینه اواز در موسیقی ایرانی ارائه کند که در نوع خود بسیار زیبا و شنیدنی میباشد.

یکی دیگر از ویژگیهای استاد گلپایگانی تحریرهای خاص وی بود که بیانگر قدرت و رسا بودن حنجره این هنرمند بزرگ است.برای ایشان ضمن تبریک سالروز تولدشان ارزوی سالهای دراز و عمر باعزت و سلامتی دارم.

گفتگوها:فرهاد رحیمی-فرزاد خرمشی

توضیح:استفاده از گفتگو ها فقط با ذکر منبع(وبلاگ رسمی استاد گلپا) و همچنین نام گفتگو کننده ها مجاز میباشد...

سایت رسمی استاد گلپایگانی با مقاله "گلپا نجوای خوش مردم زمانه" به روز شد

دوستان عزیز همانطور که به شما وعده داده بودم مقاله زیبای "گلپا نجوای خوش مردم زمانه"نوشته ازاده حسینی(فلاورز) و بنده حقیر(فرهاد رحیمی) روی سایت رسمی استاد گلپا قرار گرفت و شما دوستان عزیز میتوانید با حضور در سایت استاد این مقاله جالب و خواندنی را که زحمات بسیار زیادی برای نوشتن ان کشیده شده است بخوانید:

www.akbargolpayegani.com

توضیح:"درباره اسم ازاده حسینی باید خدمت دوستان عزیز عرض کنم که این اسم همانند اسم قبلی(فلاورز)مستعار میباشد و اسم اصلی این دوست وهنرمند ارزشمند و فرهیخته نیست".

-----------------------------

این مقاله در مجله اینترنتی «اپیزود» نیز منتشر شده است. با سپاس از دوستانمان در این مجله وزین.
لینک مقاله در مجله اپیزود:
http://www.episodemagazine.com/N38/golpa.htm

موفق و سلامت باشید

golpa — Sun, 15 Mar 2009 14:09:18 GMT

ماهنامه موسیقی قرن ۲۱ ویژه نوروز با مطالبی خواندنی از

استاد اکبر گلپایگانی منتشر شد

ماهنامه موسیقی قرن ۲۱ با مطالبی خواندنی از استاد اکبر گلپایگانی و ...منتشر شد.دوستان عزیز تهرانی از امروز میتوانند این ماهنامه را از روزنامه فروشی ها تهیه نمایند و شهرستانیهای عزیز نیز از فردا میتوانند این مجله خواندنی را تهیه نموده و از مطلب زیبای ان استفاده لازم را ببرند.

چند نکته درباره مطالب این شماره:

در قسمت مطالب استاد گلپا چند اشتباه تایپی وجود دارد که به شرح زیر میباشد:

۱-مقاله "گلپا نجوای خوش مردم زمانه"(نوسنده مقاله:ازاده حسینی(فلاورز) و فرهاد رحیمی) که به اشتباه نام دوست عزیز و هنرمند جناب اقای ممتاز واحد بر روی مقاله نوشته شده است.

۲-گفتگو با استاد گلپا(این گفتگو را جناب اقای ممتاز واحد انجام داده اند که متاسفانه نام ایشان از قلم افتاده است و به اشتباه نام ایشان را در مقاله گلپا نجوای خوش مردم زمانه اورده اند!

۳-گفتگو با اساتید موسیقی ایران درباره استاد گلپا(گفتگو ها از:فرهاد رحیمی و فرزاد خرمشی) که متاسفانه اسم گفتگوکننده ها در قسمت مربوطه از قلم افتاده است.

موفق باشید

خدانگهدار...

golpa — Wed, 18 Feb 2009 15:25:18 GMT

استاد اکبر گلپایگانی:

ان زمان هر کسی ادعای اوازخوانی نداشت ولی امروز...

مقدمه:"سفر به گذشته های دور اواز از دروازه دولاب تهران و صیفی کاری اطراف و ان صداهای پرحجم و وسیع(مانند صدای اکبر دولابی) گرفته تا سلیمان امیر قاسمی و سعادتمند قمی و خیل کثیری از هنرمندان همیشه جاودان و ماندگار در تاریخ اواز ایران که یک دنیا خاطره را به ارمغان می اورد.مرور این خاطره ها ان هم با شخصی که در کوران ان رویدادها حضوری فعال و سازنده داشته خالی از لطف نیست.و در جهت مشخص شدن لایه های پنهان اواز و ناگفته های ان بسیار تاثیر گذار است.دهم بهمن سالروز میلاد "استاد اکبر گلپایگانی" بود و به این بهانه با ایشان در مورد مکتبهای اوازی اوازخوانان قدیم و تغییرات و دگرگونیهای گذشته و حال اواز ایران به گفتگو نشسته ایم".

اگر اجازه بدهید گفت‌وگو را با بررسی مکتب‌های آوازی آغاز کنیم. در جایی از شما شنیدم که گفتید:‌ «هرجا که سمبلی بوده مکتبي هم شکل گرفته است».

استاد گلپا:بله همین‌طور است.

حال اگر ما بر طبق طبقه‌بندی معمول و مرسوم، سه مکتب اصفهان، تبریز و تهران را تحلیل و بررسی کنیم با چند شخصیت مواجه می‌شویم که می‌خواهم نظر شما را در مورد آنها جویا شوم: سیدحسین طاهرزاده، تاج اصفهانی،‌ ادیب خوانساری، اقبال‌السلطان آذر، عبدا...
دوامی و ....

استاد گلپا:نه! در مورد این هنرمندان باید تفکیک ‌شده صحبت کنید. در مورد آقای دوامی و آقای اقبال‌السطان بعدا توضیح می‌دهم. ولی آن سه هنرمند (طاهرزاده، تاج و ادیب) در یک مثلثی قرار می‌گیرند که مرکز آن اصفهان بوده است، چون اصفهان شهری هنرمند‌خیز بوده و به نظر من بیشتر هنرمندان بعد از تهران از آن شهر برخاستند. این مثلث از یک طرف تا کاشان و یزد و از طرف دیگر تا خوانسار و گلپایگان امتداد می‌یابد. سیدعبدالرحیم اصفهانی (که معلم آنها بود)، حبیب شاطرحاجی و همچنین تاج، نوایی و... همه اینها در اصفهان بودند. پس یک عده هنرمند دور هم جمع شدند که همه هم شاخص بودند و بدیهی است که خود به خود در این شهر مکتبی شکل بگیرد.

یک مکتب دیگری به نام تبریز که البته آن زیاد مقبول واقع نشد. درصدر آن مکتب شخصیتی بود به نام اقبال‌السلطان که آواز می‌خواند. شاگرد شاخص‌ ایشان آقای ابراهیم بوذری خطاط بود و از جلمه کسانی بود که هر هفته سه‌شنبه‌ها ساعت شش بعد‌از‌ظهر به منزل حاج‌آقا محمد ایرانی مجرد می‌آمد، هم خط می‌نوشت و هم به ردیف‌ها گوش می‌کرد.مکتب تهران هم مکتبی بود که در ابتدا چیزی نداشت، آنهایی که آمده بودند از جاهای مختلف آمده بودند، ولی بعد آرام‌آرام تهران مرکزیت پیدا کرد و پایتخت شد. در این حین هنرمندان بزرگی رشد کردند. از قم سعادتمند قمی آمد. از کاشان رضا ورزنده و ایرج (حسین خواجه‌امیری) آمدند. حسین تهرانی، صبا، حسین یاحقی، خالقی، علی تجویدی و خیلی از خوانندگان آن روز رادیو مانند عبدالعلی وزیری،‌ بنان و... همه در تهران فعالیت داشتند. مکتب تهران از خارج تهران هنرمندان را جذب کرد و بعد خود آرام‌آرام شکل گرفت.

حال که صحبت به مکتب تهران سوق پیدا کرد مقداری در مورد عبدا... دوامی هم صحبت بفرمائید و نقش ایشان در موسیقی
ایرانی را بگوئید.

استاد گلپا:ببینید در صدا خیلی چیزها هست. یک هنرمند آواز باید ابتدا صدا داشته باشد (جنس صدا خیلی مهم است). ردیف که ابتدا تمام هنرجویان به آن می‌پردازند و باید همین طور هم باشد. تا شما ردیف‌ها را به طور صحیح ندانید که نمی‌خوانید. ولی مرصع‌خوانی، تلفیق صحیح شعر و موسیقی، ادای واضح‌ شعر از جمله مسائلی است که باید خیلی به آنها پرداخت. باز هم تاکید می‌کنم جنس صدا‌. هر صدایی که قابل شنیدن نیست؛ صدای سوت ماشین دودی هم بلند است! ولی اگر بخواهیم به آن گوش کنیم،‌ گوش کر می‌شود. از نظر علم شیمی مس فلز است و طلا هم همین طور، شکر هند و شکر مازندران هم هر دو شیرین‌اند اما این کجا و آن کجا؟! داستان خیلی مفصل است، خوانندگی فقط این نبود که شخص فقط صدا داشته باشد یا فقط ردیف بداند و بخواهد بخواند. عبدا...‌خان دوامی ردیف‌ دان خوبی بود. ترانه‌های قدیمی را نیز خیلی خوب می ‌دانست ولی او خواننده آواز نبود. اولین جایی که صدای من ضبط شد محفل هنری‌ای در منزل مرتضی‌خان محجوبی بود. من آن زمان یک نوجوان شانزده‌ساله بودم. آقای تجویدی در آن ساز زده، سعادتمند قمی هم در آن خوانده، قمرالموک وزیری هم هست، آقای تهرانی هم خوانده ولی ضربی خوانده، آقای تهرانی خواننده آواز نبود ولی ضربی‌خوان خوبی بود. آقای دوامی هم خواننده آواز نبود ولی ردیف‌دان خوبی بود. توجه می‌کنید وقتی یکی شاخص می‌شد مثل سیدحسین طاهرزاده یا ادیب خوانساری مثل آن جمله‌ای هست که می‌گویند: «آنچه خوبان همه دارند تو یک جا داری» اینها هم همه خوبی‌ها را داشتند. من شاگرد نورعلی‌خان برومند بودم. محضر حاج‌آقا‌محمد ایرانی ‌مجرد و صبا هم خیلی چیزها را فرا گرفتم ولی هنر مرصع‌خوانی و شیک‌خوانی را از ادیب خوانساری یاد گرفتم و تلفیق صحیح شعر و موسیقی و واضح‌خوانی را از سید‌حسین طاهرزاده آموختم.

پس شما مرحوم طاهرزاده را در مورد گدار (مرکب‌خوانی) و مرحوم ادیب ‌خوانساری را در مورد مرصع‌خوانی شاخص می‌دانید؟

استاد گلپا:بله، به طور یقین.

تاج اصفهانی چطور؟

استاد گلپا:تاج خواننده بسیار خوبی بود ولی در مقایسه با طاهرزاده و ادیب من به شخصه به صدای آن دو نفر تعلق خاطر بیشتری دارم. شاگرد هر دو آنها بودم. من از مرحوم تاج هم خیلی استفاده کردم. در اصفهان چندبار او را ملاقات کردم. اولین دفعه‌ای که با پدرم به اصفهان رفته بودم، در کنار سی‌وسه پل یک جایی بود به نام بیشه،‌ ما یک ربعی را به آنجا رفته بودیم، من کوچک بودم، یک آقایی در آن بیشه می‌خواند که ما را میخکوب کرد. در صورتی که می‌دانید پدر من از خوانندگان مطرح موسیقی مذهبی آن زمان بود و صدای بسیار خوش و رسایی داشت و به حسین‌بلبل مشهور بود. پدرم گفت: یک لحظه بایست این صدا را گوش کنیم! بعد از مردم اسم و رسم آن شخص را پرسید، گفتند: او تاج اصفهانی است. ببینید تاج فقط یک کلمه نیست که‌ وقتی می‌گویند تاج،‌ تنها اصفهانی‌ها که نمی‌گویند، همه ایران می‌گویند پس یک چیزی در وجود این هنرمند بوده که تاج شده، شاید همزمان با تاج خواننده‌های دیگری هم بودند که آمدند و به جایی هم نرسیدند ولی تا شما سمبل مکتب اصفهان را بپرسید، می‌گویند تاج اصفهانی، نوایی، حبیب شاطرحاجی و ... پس یک چیزی بوده که مردم به دنبال آن می‌روند.

تفاوت آواز امروز ایران را با آن روزها در چه می‌دانید؟

استاد گلپا:آن زمان هرکسی ادعای آوازخوانی نداشت. حالا یک میکروفون و بلندگویی درست شده و می‌گویند ما هم هستیم. پادشاهی می‌خواست یک دست لباس برای خود بدوزد دستور داد خیاط‌ها بیایند. خیاط‌ها آمدند ولی یک عده‌ای هم همراه آنها آمدند. پرسیدند ‌شما چه‌ کاره‌اید؟ جواب دادند: ‌ما پالان دوزیم. ‌گفتند: ما خیاط می‌خواهیم برای پادشاه لباس بدوزد! گفتند:‌ چه فرقی می‌کند ما هم اهل بخیه‌ایم!!! متاسفانه الان نیز این طوری شده ولی اگر این عده در آن زمان بودند که اصلا نمی‌توانستند آواز بخوانند. حالا با این سیستم‌های مجهز دو تا ترانه هم می‌خوانند.... آن زمان هم که ابتدای تاسیس برنامه گلها بود و ما می‌رفتیم که اصلا چنین اشخاصی را به آن برنامه راه نمی‌دادند،‌ مرحوم پیرنیا به قدری با سلیقه و وارد و موسیقی‌شناس بود که هنرمندان را گلچین می‌کرد. خوب رادیو را که نمی‌شد درش را بست، قسمت‌های مختلفی داشت. یکی در برنامه کارگران می‌خواند یکی در پنج و سه دقیقه، صبح جمعه و...هر قسمت مخصوص خود بود ولی یک قسمت گلها بود که آن شخصیت (پیرنیا) تمام شاخص‌ها را جمع کرده بود. به هر صورت این مکتب‌ها بوده و من هم معتقد باز هم ممکن است مکتب‌های دیگری هم پیدا شود. ما در قم، مشهد و... خوانندگان خیلی خوبی داشتیم.

بله، ما در ساوه سید‌احمدخان ساوه‌ای را داشتیم (که البته ایشان در تهران فعالیت داشت)،‌ در قزوین ملا عبدالکریم جناب قزوینی را داشتیم. صداهای پرحجم و خوبی هم داشتند. حال صحبت به اینجا رسید من می‌خواهم مطلب دیگری را با شما مطرح کنم. ما در تقسیم‌بندی موسیقی گذشته ایران (قبل از تاسیس رادیو) به دو موسیقی مذهبی و موسیقی کلاسیک (ردیف دستگاهی) می‌رسیم. البته موسیقی‌های دیگر از قبیل روحوضی و... هم بودند که موضوع صحبت ما نیست. هنرمندان بسیاری در زمینه موسیقی کلاسیک مشغول بودند که در تکیه دولت به تعزیه‌خوانی هم می‌پرداختند (مانند سیداحمدخان، قلی‌خان شاهی و...) من معتقدم همان‌طور که موسیقی ردیف دستگاهی در نحوه اجرای تعزیه آنها تاثیر داشت، بالطبع- به دلیل عدم سیستم‌های صوتی- چون آنها مجبور بودند با صدای بلند به ایفای نقش بپردازند همین مسئله در صدای آنها تاثیر نامطلوب می‌گذاشت. به خصوص در هنگام اجرای موسیقی ردیف دستگاهی که این موضوع در آثار ضبط ‌شده و به جا مانده آنها هم مشخص و مبرهن است.

نظر شما در این مورد چیست؟

استاد گلپا:ببینید چون آن زمان جایی نبود تا آنها به فعالیت بپردازند. حسین یاحقی در تکیه‌دولت کمانچه می‌نواخت. اصولا یک آوازخوان خوب مثل ادیب خوانساری هیچوقت نمی‌توانست دعایی را که جناب دماوندی می‌خواند را بخواند. موذن‌زاده اردبیلی که آوازخوان نبوده ولی در کار خودش ممتاز بود. یا ابراهیم گردن در تکیه‌دولت تعزیه اجرا می‌کرد (شبیه حضرت عباس و مسلم‌بن عقیل را معمولا او ایفای نقش می‌کرد) ولی این دلیل نمی‌شود که به طور مثال یک خواننده کلاسیک بتواند این کار را بکند؟ آن اذان را بگوید یا آن تعزیه را اجرا کند، نه او نمی‌تواند. آقای ادیب‌خوانساری آن دعای مذهبی را مانند جناب دماوندی نمی‌توانست بخواند ولی هرکدام در کار خود شاخص بودند. ولی شما بیا اذان، تعزیه، ادعیه‌خوانی و... را در یک جا بریز و بعد اینها را هم بزن و بگو موسیقی کلاسیک! این اشتباه است. تعزیه، اذان، مناجات‌خوانی باید هرکدام در جای خودش باشد. ادیب و بنان و جناب دماوندی هم باید جای خودشان باشند، آن وقت موسیقی شکل می‌گیرد. هرچیزی باید جای خودش باشد نه اینکه آش شله قلمکاری درست کنیم و آن را به هم بزنیم، نه این به جایی نمی‌رسد. من شاگرد کم سن و سالی دارم تمام ردیف‌ها را به خوبی می‌داند که هیچ، حتی به وجه تسمیه دستگاه‌ها و گوشه‌ها هم واقف است. به طور مثال وقتی در مورد وجه تسمیه گوشه جامه‌دران از او می‌پرسیم، می‌گوید در فلان جا چه کسی چه نواخت و چه شد، تا همه جامه‌های خود را دریدند و الی آخر؛ ولی آیا می‌تواند او در آواز ادیب‌ خوانساری شود؟ زمان می‌خواهد. ما باید ببینیم که اگر آن حس، آن زیبایی‌شناسی، آن خلاقیت، آن تلفیق و گدار را پیدا کرد آن زمان می‌شود او را خواننده خواند.

در گذشته روش تدریس موسیقی ایرانی به خصوص آواز سینه به سینه بوده است. حال با توجه به تغییرات و دگرگونی‌های به وجود آمده در موسیقی ایرانی، در شیوه‌های تدریس هم شاهد تغییراتی هستیم. ارزیابی شما چیست؟

استاد گلپا:الان می‌گویند می‌رویم سلفژ کار می‌کنیم. خیلی هم خوب است ولی من معتقدم سلفژ در قدیم بوده منتها خیلی دقیق‌تر از این چیزهایی که شما می‌گوئید. الان مثلا معلم رو پیانو می‌زند «دو» شما می‌گوئید «دو» بعد می‌زند «می» شما می‌گویید «می» برای اینکه شما این نت‌ها را خوب بفهمی و صحیح ادا کنی ولی آیا می‌دانید مرحوم طاهرزاه سلفژ را چگونه درس می‌داد؟
او می‌گفت:

راست گویان حجازی به نوا می‌گویند

که حسین کشته شد از جور مخالف به عراق

ببینید آنجا که می‌گفت «راست‌گویان» در کلمه راست (راست پنجگاه) را اجرا می‌کرد یا «حجازی» در کلمه حجاز را اجرا می‌کرد و... (بعد جناب استاد با استادی تمام قطعه مذکور را کامل اجرا می‌کنند) در یک بیت شعر من شش دستگاه و گوشه عوض کردم. من از این اشعار مدلاسیون باز هم دارم که مرحوم طاهرزاده آنها را گدار یا مرکب‌خوانی می‌گفت. ولی شما همین بیت را به یک شاگرد یا اصلا آن را به یک استاد بدهید. باید سه ماه زحمت بکشد شاید باز هم نتواند به درستی اجرا کند، ولی اینها به این شکل درس می‌دادند. حس جای خود،‌ مرصع‌خوانی جای خود، ادای شعر که طاهرزاده انجام می‌داد. یک شب در خیابان نفت در باغی مهمان بودیم شب زیبایی بود و ماه در آسمان جلوه‌گری می‌کرد. مرحوم صبا با ویولون یک قطعه دشتی نواخت عده‌ای از استادان آن زمان هم حضور داشتند. یک دفعه بدون آنکه کسی از مرحوم طاهرزاده درخواست اجرای آواز کند، ایشان شروع به خواندن این بیت کرد:

باغبان حرامت باد زین چمن که من رفتم

گر به جای من سروی غیر دوست بنشانی

من در حالی که به شدت منقلب شده بودم به نورعلی‌خان برومند گفتم: ایشان چقدر زیبا این شعر و کلمات را ادا می‌کند؟

نورعلی‌خان برومند دستش را به علامت سکوت روی بینی خود گذاشت و گفت:‌این صدا، صدای خداست. من صدای خدا را می‌شنوم. ما الان در موسیقی این را می‌خواهیم، چیز دیگری نمی‌خواهیم. ادای شعر،‌ زیبایی‌شناسی آواز، حس؛ الان وقتی به یک شاگرد می‌گوئیم حس چون آن‌قدر چیزهای ماشینی دیده نمی‌داند که اصلا حس یعنی چه؟

بعد آن تبدیل می‌شود به خلاقیت که آن خود داستان دیگری است، هرکسی نمی‌تواند خلاق باشد، باید این موهبت در یک وجودی باشد تا بتوان او راخلاق خواند!

گفتگو:محمد رضا ممتاز واحد

نکته مهم:

این مصاحبه امروز(۳۰/۱۱/۸۷) در روزنامه فرهنگ و اشتی نیز چاپ شده است که ادامه مقاله گویای خاموش میباشد...ولی یک چیز عجیب که در این روزنامه دیدم استفاده از عکس و مطالب استاد روح الله خالقی درباره استاد گلپا و مصاحبه علی جهاندار که قبلا در وبلاگ چاپ شده بود(البته با تغییر تیتر) بدون ذکر منبع بود که بر خلاف اصول روزنامه نگاری و خبرنگاری میباشد و امیدواریم که دیگر شاهد چنین رفتارهای غیر حرفه ای و غیر اخلاقی نباشیم...

گویای خاموش

golpa — Thu, 05 Feb 2009 11:25:18 GMT

گویای خاموش

فراز و نشیب اواز در ایران(پس از عصر قاجار) و به خصوص پس از تاسیس رسانه رادیو تامل برانگیز است.از انجا که در یک مقطع زمانی به موازات موسیقی ایرانی انواع دیگر موسیقی ها از قبیل جاز(jazz) و عربی (موسیقی موسوم به کوچه و بازار) شکل گرفت که گوی رقابت را ربوده و موسیقی ایرانی به خصوص"اواز" را مطرود ساخت.البته در ان دوران خوانندگان بزرگی چون تاج اصفهانی - ادیب خوانساری- عبدالعلی وزیری – بنان – قوامی(فاخته ای) –دردشتی و...حضور داشتند ولی گوش شنوندگان این نوع موسیقی صدائی نو و سبکی بدیع را جستجو می کرد.اواخر سال 1337 اوایی از رادیو به گوش رسید که گویی مشتاقان موسیقی ایرانی پس از سالها این گمشده خود را یافته بودند.ان اوا صدای استاد"اکبر گلپایگانی" بود.

در محله تکیه زرگرها (خیابان ری) دیده به جهان گشود.پدرش از خوانندگان مطرح موسیقی مذهبی و محله انها محل برگزاری تعزیه بود.وی از کودکی گوشش به اوای پدر و تعزیه خوانان اشنا و با موسیقی ردیف دستگاهی مانوس شد.پس از مدتی گذرش به منزل حسن یکرنگی(از شاگردان اقبال سلطان)افتاد و ادامه اموخته هایش را نزد او تکمیل کرد و در ان خانه توسط علی تجویدی با نورعلی خان برومند اشنا شد که مسیر زندگی اش به کلی تغییر یافت.از ان تاریخ به مدت هشت سال و نه ماه از محضر نورعلی خان برومند در جهت فراگیری اواز و موسیقی ایرانی بهره فراوان برد و در این حین از محاضر اسماعیل قهرمانی(در جهت فراگیری بیشتر و دقیق تر ردیف)- سید حسین طاهر زاده (در زمینه مرکب خوانی)- ادیب خوانساری(در زمینه مرصع خوانی) و همچنین از خرمن و دانش و تجربیات هنرمندان دیگر نظیر حاج اقا محمد ایرانی مجرد- ابوالحسن صبا –حسن مشحون و ....خوشه چینی کرد.

گلپایگانی صاحب صدائی خاص با تونالیته ای منحصر به فرد است.مایه های بلند را به راحتی از عهده بر می اید و با هر کوکی صدایش را منطبق می سازد.اما مهمترین مساله ای که او را جاودانه کرد(البته به غیر از اوا و تحریرهای دل انگیز و دانش و بینش عمیق ایشان از ردیفهای دستگاهی)"بدعت و خلاقیت"اوست .

بر هیچکس پوشیده نیست که در میانه دهه سی که گوش مردم پذیرای موسیقی ایرانی و به خصوص"اواز"نبود ایشان با استعداد و نبوغ خود چنان تحولی در اواز ایجاد کرد که به گفته اهل فن"گلپا اواز را به توده مردم برد."

تطبیق و تلفیق صحیح شعر و موسیقی –شعر شناسی- ادای واضح شعر –سلیقه شناسی و روانشناسی مخاطب –جامعه شناسی جامعه و اجتماع پیرامون و همانطور که عنوان شد بدعت و خلاقیت ( این گوهر گم شده اواز ایرانی) پاره ای از خصایص و ویژگی های بارز هنری سبک اوازی گلپایگانی است.ایشان در زمینه مرکب خوانی و مرصع خوانی نیز ممتاز و استادانه عمل کرده است.

گلپا مسافرتهای بسیاری در جهت بسط و اشاعه موسیقی ایرانی به کشورهای مختلف داشته و مدارک بسیاری از محافل و مجامع معتبر هنری دریافت داشته است که از جمله مهمترین انها اخذ دکترای افتخاری از یونسکو(با ارائه نظریه اقتصاد و هنر) و همچنین اخذ نشان پیکاسو در مجلس سنای فرانسه از دست ژاک شیراک است.استاد مدتها در یونسکو به عنوان سفیر موسیقی ایران به تدریس و اموزش اواز ایرانی(به صورت اکادمیک)همت گمارده است و تمام هم و غم ایشان جهانی کردن اواز ایرانی و معرفی ان به مراکز معتبر هنری دنیاست و این شمه ای ناچیز از خدمات و افتخارات بسیار این "گویای خاموش" است.

خاندان گلپایگانی (برادران گلپایگانی) همگی اهل موسیقی و اواز بوده و خدمات بسیاری را در این زمینه داشته اند چنانکه به تازگی برادر ایشان استاد حسن گلپایگانی(استاد دانشگاه –مدرس –و پژوهشگر) ردیفی را (به نام فراز و نشیب) روایت کرده است که بیش از هفتصد تیکه و گوشه اوازی را در ان گنجانده که در نوع خود کم نظیر و بی سابقه بوده است و به حق این خاندان را باید"خاندان اواز" نام نهاد.

گلپا نقطه عطفی در اواز ایران است ولی افسوس که در این سی سال در جهت شناسائی ظرایف و دقایق سبک هنری او هیچ کوششی به عمل نیامده و به دلایل نا معلوم از فعالیت هنری او جلوگیری شده و می شود و این نه سزای هنرمندی چون اوست.

هنرمندان گوهران گرانبهایند و در هر کشوری متولیان امور فرهنگی و هنری با پاسداشت مقام هنری انان در حقیقت شان و منزلت فرهنگ و هنر مملکت خویش را می ستایند و ستونهای برافراشته این عمارت با ارزش را مستحکم تر می کنند.باشد که در کشور ما نیز به این مهم مبادرت شده و این طور نباشد که با بی مهری و بی توجهی و گاه اندیشه های ناصواب وجود این نازنینان را ازرده و ساحت مقدس فرهنگ و هنر را مورد بی اعتنایی و بی احترامی قرار دهیم.

نگارش:محمد رضا ممتاز واحد

ادامه دارد(در پست اینده گفتگوی تخصصی دوست فرهیخته و عزیزم جناب اقای ممتاز با استاد اکبر گلپایگانی را در مورد مکتبهای اوازی و ....در وبلاگ قرار خواهم داد)

توضیح:

"در ابتدای مقاله ی گویای خاموش مقدمه ای توسط دوست فرهیخته و هنرمندم جناب محمد رضا ممتاز در وبلاگ نوشته شده بود که فعلا ان را از وبلاگ برداشتیم چون میخواهیم با اضافه کردن مطالبی ان را در یک مقاله مجزا و کاملتر تقدیم هنردوستان و علاقمندان استاد نماییم"

موفق باشید

سالروز تولد استاد بزرگ اواز ایران اکبر گلپایگانی مبارک باد

golpa — Wed, 28 Jan 2009 08:22:18 GMT

سلامي به گرمي دلهاي تفتيده از آتش عشق و به گرمي يک اشک سوزان!فردا ۱۰ بهمن زاد روز خجسته ی استاد بی بدیل اواز ایرانی اکبر گلپایگانی است.هنرمندی که نیم قرن بهترین و خاطره انگیزترین لحظات را تقدیم ملت هنر دوست ایران کرد.بسیاری از ایرانیان با شنیدن صدای جادوئی این هنرمند بزرگ یکی از بهترین و خاطره انگیزترین دوران موسیقی ایرانی را به خاطر می اورند و ما جوانان نیز بدون اینکه شاهد دوران طلائی موسیقی ایران و اوج گیری مرد حنجره طلائی باشیم بهترین و شیرین ترین لحظه زندگیمان زمانی است که به نوای گرم و دلنشین استاد گلپا گوش فرا میدهیم.یک روز قبل از موعود به استقبال این روز بزرگ میرویم تا بگوئیم که ما هیچوقت نمیتوانیم زحمات استاد گلپا را در عرصه اواز ایران فراموش کنیم و از صمیم قلب دوستش داریم.با شعری از یکی از شاعران هنر دوست به استقبال این روز عزیز میرویم-این شعر بنا به گفته شاعر زمانی سروده شده که اولین البوم استاد گلپایگانی بعد از ۲۵ سال منتشر شده است:

مرغ خوشخوان

مژده ای ملک هنر کان هنرستان امد

مرغ خوشخوان وطن باز به افغان امد

نام وی اکبر گلپا و خودش زینت گل

این گل سرسبد از بهر گلستان امد

دیده پر اشک ودلی خون و لبی گوهر ریز

با هزاران گله و حال پریشان امد

گر چه از جور زمان خسته و دلگیر ولی

همچو بگذشته برازنده و سلطان امد

گشته مسحور صدایش همه ی پیر و جوان

خالقا شکر که این هدیه به احسان امد

او به تحریر صدا در دل تاریخ نوشت

تک سواریست که چون رستم دستان امد

صوت داوودی و هم حنجری از جنس طلا

با صدائی به مثل موج خروشان امد

در برش ساقی و ساغر به دلش عشق گلی

زین سه افضل به چه کس نعمت یزدان امد

اشرفی مونس شبهای تو شد زمزمه اش

انکه بر دشت هنر سلسله جنبان امد

شاعر:علاءالدین اشرفی

دانلود یک شاخه گل برنامه شماره ۵۷(شور-دشتستانی)

مقدمه:به مناسبت تولد استاد گلپایگانی امروز یکی دیگر از اوازهای زیبا و پراحساس استاد را تقدیم به علاقه مندان هنر میکنیم که تحلیل ان نیز توسط دوست عزیزم فلاورز انجام شده است. این اواز دارای تحریرهای متنوع و دلنشین و زیر و بم های استادانه میباشد که با مهارت بالائی اجرا شده است و یک شور و نشاط عجیبی را در شنونده اواز ایجاد مینماید.استاد گلپا شعر را در این اواز انقدر زیبا ادا مینمایند مثل اینکه شعر را به شنونده تزریق مینمایند.البته این ویژگی در سایر اوازهای استاد گلپا هم کاملا مشهود میباشد.

تحلیل آواز:

یک شاخه گل برنامه شماره 57

با همکاری استادان:

گلپا

جواب اواز:رضا ورزنده

غزل اواز: فخرالدین عراقی

آهنگ: شور (با اشاره به نغمه ی دشتستانی)

شعر:

خوشا دردی که درمانش نو باشی

خوشا راهی که پایانش تو باشی

درآمد شور

شعر:

خوشا چشمی که رخسار تو بیند

خوشا ملکی که سلطانش تو باشی

درآمد شور با اشاره به گوشه ی دشتی

شعر:

خوش آن دل که دلدارش تو گردی

خوشا جانی که جانانش تو باشی

گوشه عشاق

تحریر قرچه

شعر:

خوشا جانی که جانانش تو باشی

قرچه

شعر:

چه خوش باشد دل امیدواری

که امید دل و جانش تو باشی

گوشه عشاق قرچه

تحریر مرکب

شعر:

گل و گلزار خوش آید کسی را

که گلزار و گلستانش تو باشی

گوشه ی قرچه

تحریر بلبلی قرچه

شعر:

عراقی طالب درد است

به بوی آنکه درمانش تو باشی

عشاق و فرود به درآمد دشتی

تحریر

شعر:

خوشا دردی که درمانش تو باشی

خوشا راهی که پایانش تو باشی

گوشه ی عشاق و فرود به درآمد

شعر:

خوشا چشمی که رخسار تو بیند

خوشا ملکی که سلطانش تو باشی

تحریر و فرود به دشتی

دانلود اواز:شاخه گل 57(استاد گلپا-شور و دشتستانی)

گلهای رنگارنگ (۵) به زودی وارد بازار میشود

البوم گلهای رنگارنگ شماره ۵ با صدای استاد اکبر گلپایگانی به زودی از طرف شرکت اوای نوین اصفهان وارد بازار خواهد شد.

این البوم بسیار زیبا شامل برنامه های شاخه گل ۸۵ و شاخه گل ۳۵۰ می باشد.

بار دیگر تولد اکبر گلپایگانی استاد بزرگ و بی همتای اواز ایرانی را خدمت تمامی هنردوستان و علاقه مندان به موسیی اصیل ایرانی تبریک و تهنیت عرض مینماییم