|
امین الله رشیدی:گلپایگانی موسیقی ایران را از مرگ حتمی نجات داد
( با تشکر از دوست عزیز و ارجمندم مهدی نوغانی )
در كتاب عطر گيسو (خاطره ها و نغمه ها ي استاد امين الله رشيدي)صفحه 65 از استاد رشيدي سوال ميشود كه نقش آوازخوانهاي معروف در تحول موسيقي چه بود و ايشان اينگونه جواب ميدهند: -نقش بعضي از خوانندگان مشهور امثال آقايان بنان و قوامي و روح انگيز و....غير قابل انكار است.نامبردگان با گامهاي كوچكي كه در اين راه برداشتند ميتوانستند الگو و راهنمايي باشند براي موسيقيدانهاي جوانتر به سوي تغييرات اساسي.و همانطور كه گفته شد تغييرات و نوآوري ها جزئي بود مثلا دستگاه همايون را از گوشه بيداد شروع ميكردند يا سه گاه را از اوج آن دستگاه يعني مخالف و همچنين آوازها را بدون درآمدهاي اول و دوم با شعر آغاز ميكردند و قس عليهذا. و اما بعد از هنرمندان گرامي فوق الذكر آخرين آوازخواني كه در دگرگوني موسيقي سنتي ايران نقشي اساسي و بنيادين داشت همانا آقاي اكبر گلپايگاني بود كه در اواخر دهه 30 ظهور! كرد...در همان سالهايي كه از يك طرف مردم از تكرار يكنواخت آواز آوازخوانهاي سنتي خسته و دلزده شده بودند و از طرفي با پيدا شدن تدريجي سر و كله خوانندگان به اصطلاح جاز و از جانب ديگر خواننده هاي كافه كاباره هاي تهران موسيقي ايراني كم كم در محاق تيره فراموشي فرو ميرفت و در چنان اوضاع و احوالي بود كه ظهور اين خواننده (گلپايگاني)با صدايي صاف و شفاف و اثرگذار و دلنواز و شيوه اي مطبوع و ابتكاري موسيقي ايراني را از مرگ حتمي نجات داد و بار ديگر اين نكته بر همگان آشكار شد كه :شرط اول و عامل اصلي و تعيين كننده در موسيقي آوازي داشتن صداي خوش طبيعي است.درست خواندن را ميتوان از اساتيد آواز آموخت اما صداي خوش را حتي با صدها ترفند آموزشي و علمي نميتوان ايجاد كرد.بلي اين يك موهبت طبيعي است كه هركس را بدان راه نيست.....
شاخه گل ۴۲۴ (دشتی) (گلپایگانی و همایون خرم و رضا ورزنده ...)
برای امروز یکی از اواز های پرسوز و حال استاد گلپایگانی را که در مایه دشتی اجرا گردیده است را برای دانلود در وبلاگ قرار داده ام که امیدوارم از شنیدن ان لذت ببرید:
شاخه گل 424(استاد اکبر گلپا_دشتی)
۱.پیش درامد دشتی در ریتم ۴/۲
۲.مستی و شورجنون از من دیوانه بپرس گرمی باده از ان نرگس مستانه بپرس(درامد)
۳.چهار مضراب دشتی در ریتم۸/۶
۴.مستی و شور جنون از من دیوانه بپرس گرمی باده از ان نرگس مستانه بپرس(درامد)
۵.تو چه دانی ز سرانجام من خانه خراب سرگذشت دل ویرانه ز ویرانه بپرس(راجه=بیات راجه)
۶.تحریر راجه
۷.عقل از زمزمه بی خبری بی خبر است وصف این لذت جان بخش ز دیوانه بپرس(عشاق یا اوج دشتی)
۸.تحریر عشاق
۹.شمع را نیست به جز شعله اتش به زبان سخن عشق ز خاکستر پروانه بپرس(عشاق و اشاره به قره چه)
۱۰.مستی و شور جنون از من دیوانه بپرس گرمی باده از ان نرگس مستانه بپرس(عشاق و فرود)
تحلیل اواز:دوست عزیز و ارجمند فلاورز(الف .)
دانستنیها و خبرهایی کوتاه از استاد اکبر گلپایگانی
- استاد اکبر گلپایگانی چند کار اوازی و همچنین ترانه در این چند سال اجرا کرده اند که در اینده ای نزدیک این کارها را روانه بازار موسیقی کشور خواهند کرد.
-تا قبل از ورود استاد گلپا به عرصه موسیقی از اواز صفحه ای پر نمیشد و تنها تصانیف بود که به صورت صفحه وارد بازار میشدند.بعد از ورود گلپا بود که از اواز صفحه پر کردند و صفحه های گلپا تمام ایران را پر کرد.و حتی ان زمان استاد بنان گفتند که خوب شد گلپا امد و صفحه های ما را هم خریدند.
-قبل از انقلاب برنامه ای به عنوان ساز و سخن از رادیو پخش میشده است که در ان برنامه اساتید موسیقی ایران گلپایگانی و کسائی و روح الله خالقی شرکت داشته اند.در این برنامه اکبر گلپایگانی گوشه های بکر موسیقی اصیل را به همراه نی استاد کسائی به صورت اواز اجرا مینمودند.
موفق و سربلند باشید. یا علی.
+ نوشته شده در سه شنبه بیست و هفتم شهریور 1386ساعت 15:37  توسط فرهاد رحیمی
|
|
|